Ngày 28 tháng 01 năm 2012

Chuồn chuồn ớt (The Scarlet Skimmer) - Lê Minh Sơn (2003?)

Chuồn chuồn ớt, trưa hè nóng bức, bắt đem cắn rốn tập bơi!
Scarlet skimmer, in the harsh heat of summer noon, catch him, he'll bite your navel so you learn to swim!
Chuồn chuồn kim, mắt lim dim, đậu trên cây ngô.
The damselfly, with sleepy eyes, alights on a corn stalk.
Luống ngô em trồng, luống khoai em trồng, đồng em xanh mơn man mơn man.
The corn beds I plant, potato beds I plant, my fields are a fresh green.
Ngước lên nhìn trời, khói bếp bay lên nhà ai.
Looking up at the sky, smoke from the kitchen floats above someone's house.
Từng giọt mồ hôi rơi, từng hạt mưa rơi rơi. Sầm sập sầm sập em mong anh về!
Each falling drop of sweat, each falling drop of rain. Crumbling, tumbling I await your return.

Trời cho em may mắn, trời cho em xinh. Trời cho em đứng một mình.
The heavens have given me luck, have made me pretty. The heavens have made me stand alone
Một mình em ra ngõ, một mình em xem, xem đàn chuồn chuồn bay, xem đàn chuồn chuồn lượn (ối a)
Alone I leave the alley, along I see, I see the dragonflies fly, see the dragonflies glide
"Chuồn bay thấp trời mưa, chuồn bay cao trời nắng, chuồn bay vừa, chuồn bay vừa" đợi anh.
"When they fly low it'll rain, when they fly high there'll be sun, when they fly in the middle" I wait for you.


Nàng nhớ, nàng chờ chàng. Đó là một trong những đề tài phổ biên nhất trong thơ ca và bài hát Việt. Lê Minh Sơn viết về đề tài này trong một không khí rất đẹp là cảnh thiên nhiên.

Con chuồn chuồn hay được làm ẩn dụ cho trai lãng du. Nó cắt rộn mình thì chắc rất đau. Nhưng học tập bơi có nghĩa gì với một cô gái xuân thì? Trai lãng du "cắn" mình có nghĩa là cho mình mới trải qua cái gì nào đó vừa đau vừa tuyệt vời? Nhưng nó cắn rồi đi và cô ấy đứng đợi - "đứng một mình."

Cô ấy than van thân phận mình với các từ "nóng bức," "mồ hơi," "mưa rơi," với tiếng "sầm sập". Cô ấy cũng tự nhận mình "may mắn" và "xinh." Có phải "Trời xanh quen thói má hồng đánh ghen"?

Ngôn ngữ lời ca này đẹp, nhưng tôi thấy lời ca này có hương vị như Tự Lực Văn Đoàn mà có chất mơ mộng hơi xa thực tế. Câu cuối gốp từ "chuồn chuồn bay thấp thì mưa; bay cao thì nắng, bay vừa thì râm" là ca dao miền Nghệ Tĩnh. Lê Minh Sơn bỏ chữ râm này.  Râm không đẹp trời, nhưng trời râm thì mát, thuận lợi cho công việc. Người lao động ngoài đồng thì thích những ngày trời râm. Chữ râm hay thế chữ "đợi anh" thì sao? Anh đến làm điều kiện thuận lợi cho em - nghe không hay. Nhưng chắc cô ấy cảm thấy đã trải qua đủ mưa nắng và bây giờ chỉ muốn trời râm.

Không có nhận xét nào: