Ngày 28 tháng 07 năm 2014

Dạy khiêu vũ (1936)

Dạy khiêu vũ
đàn ông và đàn bà
trong ba giờ nhẩy được ngay

Hỏi số 12 Nguyễn Trãi (cạnh bãi Hàng Da) - Hanoi

nguồn: Ngày Nay 34 (15 novembre 1936), tr. 20.

Hội-Chợ với Khiêu Vũ
Đi dự Hội-Chợ mà vẫn còn chưa biết
Khiếu-Vũ thì vòn sự khuyết-điểm
Đến ngay số nhà 12 phố Nguyễn Trãi (cạnh bãi hàng Da) M. J. Dod sẽ chỉ dẫn theo phương pháp riêng trong 3 giờ đã có thể nhẩy được ngay mà học phí chỉ phải trả có 5$ thôi.

nguồn: Ngày Nay 37 (6 décembre 1936), tr. 9.


nguồn: Picture This

Các foire / hội chợ thành chỗ để triển lãm hàng hóa.  Theo Thạch Lam thì mục đích của hội chợ là "phô bầy cho mọi người biết các thứ hàng của ta sản xuất ra?" (nguồn: "Hội Chợ Hanoi 1936," Ngày Nay #40 (27 décember 1936), 5).

Monsieur J. Dod là một người Việt dạy khiêu vũ.  Theo nhà văn Trọng Lang, J. Dod "có biệt tài nhảy rumba."  Học phí của ông là 3 đồng một giờ (Trước ngã ba lịch sử, chương 5).

Ngày 24 tháng 07 năm 2014

Tiếng trúc tuyệt vời (The Exquisite Bamboo Flute) - Thế Lữ (1933)

Tiếng địch thổi đâu đây,
The sound of a flute somewhere,
Bởi vì đâu déo dắt?
Why such sweet sadness?
Lơ lửng cao đưa tận lưng trời xanh ngắt.
Suspended from above at the edge of an azure sky
-- Mây bay... gió quyến mây bay... 
-- Clouds float past... winds entice the clouds
Tiếng vi vút như khuyên van, như dìu dặt,
Howl a pleading, a pulsation
Như hắt hiu cùng hơi gió heo may.
Like a breeze along with the north wind's breath.

Ánh chiều thu
Autumn's evening light
Lướt mặt hồ thu.
Glides across the autumn lake's surface
Sương hồng lam nhẹ lan trên sóng biếc,
Mist, rosy then blue, lightly spreads upon the azure waves,
Rặng lau già sao sác tiếng reo khô,
The row of brittle reeds makes a crackling clamor
Như khua động nỗi nhớ nhung, thương tiếc,
As if stirring up longing, regrets,
Trong lòng người đứng bên hồ.
In the heart of someone standing at lakeshore.

Cô em đứng bên hồ
She stands at the lakeshore
Nghiêng tựa mình cây, dáng thẩn thơ.
Leans against a tree trunk with an idle air.
Chừng cô tưởng đến ngày vui sẽ mất
As if she imagines the happy times will be lost
Mà sắc đẹp rỡ ràng rồi sẽ tắt
That her brilliant beauty will be doused
Như bóng chiều dần khuất 
Like the slow passage of the evening light
Dưới chân trời.
Below the horizon.

Cho nên cô nghe tiếng trúc tuyệt vời,
So she's heard the exquisite bamboo flute,  
Thổn thức với lòng cô thổn thức,
Sobs in her sobbing heart,
Man mác với lòng cô man mác.
Wistful in her wistful heart.
Cô để tâm hồn tê tái bâng khuâng. 
She leaves behind a soul, pained, sorrowful.

Ta muốn nâng
I want to lift
Tấm khăn hồng lau mắt lệ cho ai.
That rosy shawl to wipe someone's tears
Vì ta sợ má đào kia phai, 
For I fear those pear-hued cheeks will fade
Cũng như ta đã ca
As I have sung
Khuyên ngày vui trở lại 
Beseeching the happy times to return
Cùng với ánh quang minh còn mãi,
With radiance that endures,
-- Cho người vui cảnh quên già.
-- So we can be happy in this scene, forgetting advancing age.

nguồn: Phong hóa 69 (20 tháng 10 1933), tr. 3.


Bài thơ này có nhiều hình ảnh đẹp - "Ánh chiều thu / Lướt mặt hồ thu."  Rồi "Sương hồng lam nhẹ lan trên sóng biếc."  Người đọc tưởng tượng một cảnh rất nên thơ, rất cảm động.  Song "thu" luôn luôn liên quan đến sự tàn phai -- "Rặng lau già sao sác tiếng reo khô."  Tàn phai thì phải tiếc, phải nhớ.

Nhưng tôi nghĩ rằng bài thơ này tỏ ra một thái độ không hay.  Đứng tựa cây thẩn thơ tiếc rằng "sắc đẹp rỡ ràng" của mình "sẽ tắt" là cử chỉ vơ vẩn chứ?  Rồi cứ "tưởng đến ngày vui sẽ mất."  Nếu niềm vui ấy phụ thuộc vào "sắc đẹp rỡ ràng" ấy thì đó là một niềm vui vô nghĩa.

Nhà thơ có lòng thương muốn giúp đỡ cô ấy bằng cách "khuyên ngày vui trở lại."  Bằng cách nào? Bắt "trúc tuyệt vời" này nín lặng?  Có phải là tiếng nhạc cụ ấy làm lực tác động nỗi bâng khuâng này?  Hay chỉ phản ảnh một nỗi buồn sẵn có?  Hay chỉ là vật tượng tượng trưng cho nỗi buồn ấy?

Ngày 23 tháng 07 năm 2014

Một cuộc khiêu vũ có xổ số lấy giải thưởng (1936)

Về "Tuần lễ Từ thiện" các ban hội đồng ổ chức các cuộc vui đã dự định làm nhiều thứ Riêng về Khiêu vũ, chúng tôi vừa được phép tổ chức một tối tại hội quán Khai trí vào hôm 2 Mai.

Tối khiêu vũ đó sẽ có nhiều cuộc vui rất mới, chẳng hạn như âm nhạc sẽ do 10 cái máy thu thanh hiệu Philips nhận.  Các bản tất sẽ đặc sắc vì có đủ âm nhạc của các nước bên Âu châu.

Sau cuộc khiêu vũ, sẽ mở số lấy các giải thưởng.  Giải nhất là một cái máy vô tuyến điện thu thanh giá trên 200$00.  Ngoài giải đó còn có rất nhiều đồ thưởng của các tư gia và nhà buôn trong thành phố tặng.

Số vé phát hành là 700, giáo 1$00, ai cầm vé đó sẽ được vào dự khiêu vũ.

Vé xổ số đã bắt đầu bán từ 15 Avril ở các cửa hàng to trong thành phố và tại Ích Phong radio, 20 phố hàng Nón.

Nguyễn Xuân Phúc
20 Rue des Chapeaux

nguồn: Phong Hóa 183 (17 tháng 4 1936), tr. 9.

Ngày 21 tháng 07 năm 2014

Bài hát chú khờ (Song Of A Fool) - Lemur (1934)

(Điệu ngũ điểm)

Chú khờ có cái đầu heo
Mau lấy lạt chú treo vào phòng
Rồi mang rốt mãn vào trong
Chắc con chuột hết mong đường sở

The fool has a pig's head
Taking a bamboo strand he hangs it in the room
Then locks it up inside
Probably ending the rat's hopes for sugar and milk


Nguồn: Phong Hóa 87 (2 mars 1934), tr. 13.


Rất ít khi có bản ký âm năm dòng trong các ẩn phẩm Việt trước 1938.  Vậy tôi không biết họa sĩ Lemur / Nguyễn Cát Tường học nốt nhạc bằng cách nào.  Các nốt nhạc này chép theo điệu Ngũ Điểm của nhạc truyền thống Việt Nam.