4 tháng 1, 2026

Khi không (Out of Nowhere) - Cô Phượng [Vinh Sử] (1971)

ngâm:
Khi không Anh ngoãnh mặt làm ngơ
Out of nowhere You turn your face away and ignore me
Em lỗi lầm chi để hững hờ?
What was my mistake to make you indifferent?
Hay đóa trà mi đã mỡ ngõ
Or the camellia blossoms
Con ong đã rõ lối tôn thờ.
The bee has cleared the way to venerate.

ballade 

Khi không anh lại ngoãnh mặt làm ngơ.
Out of nowhere you turn your face way and ignore me
Em tội tình chi Anh bổng hững hờ.
What way am I at fault? You're suddenly indifferent.
Điều gì lầm lỗi Anh ơi, bọn mình nhỏ to đôi lời, hơn giận hờn mất lòng nhau thôi!!!
What is my mistake, dear, we said a few words out of turn,  in anger we only hurt each other's feelings!

Khi không anh lại kiếm chuyện lìa nhau.
Out of nowhere you've found a reason for us to part.
Hay là Anh quen người khác sang giàu.
Or You've find somebody else who's rich.
Nghe lời... Em mới đem trao, kỷ niệm khó quên đêm nào, thương nhau rồi Anh đành phụ sao?
Hear me, the words I want to share, the unforgettable memories of those nights, loving each other, how could You betray this?

Trời ơi, thôi rồi. một đóa trà mi, con ong đã rỏ đường đi, con ong đã rỏ lối về.
My God, that's enough, a camellia blossoms, a bee clears the road there, the bee clears the path back
Trời ơi, yêu người người nỡ đổi thay, yêu người, người gửi đắng cay, yêu người nông nổi như vầy!!!
My God, loving someone, someone who could bring himself to change, loving someone who sends bitterness, loving someone so careless!

Khi không Anh lại dối lừa được sao?
Out of the blue You've lied, why?
Tin lầm Anh qua lời nói ngọt ngào.
I've mistakenly believed you and your sweet words.
Bây giờ tình đã bay cao, một lần xót xa tuôn trào, thôi xin thề không còn lần sau!!!
Now love has flown high, once flooded with torment, I beg that there isn't another time!

nguồn: Saigon: [Nhóm 'VS'], [1972].

Tờ nhạc này không đăng thông tin cấp phép.



Bài ca "Khi không" được giới thiệu trên băng Nhả Ca 5 phát hành tháng 10 1972 sau khi băng Premier 3 được phát hành một lát. Ca sĩ Băng Châu thể hiện bài này với một đoạn ngâm thơ thất ngôn kéo dài hơn một phút. Giai điệu bài ca bắt đầu với 7 chữ không nhạc đệm như đoàn rao của vọng cổ. Phiên khúc của bài theo nhịp "ballade" (tiếng gõ trên nhạc 2 và 3; tiếng cymbal phách yếu nhịp 3 và 4) rồi theo nhịp bolero trong đoạn điệp khúc. 

Sự thay đổi "khi không" không được giải thích. Sự đau khổ bắt nguồn vì lý do đó. Tự kiểm tra mình để khám phá mình có tội lỗi, hay do người yêu tìm người khác. Cặp này (người kể, người thay đổi) có vẻ như đã có một mối quan hệ khá lâu bền. Người yêu đã lừa dối mình từ bao lâu rồi? Con ong rõ lối đi, lối về thì cũng rõ là chuyện "ong bướm." Người hát tự trách mình đã cho "con ong" (tức Anh) "biết" Em quá (vì đã cho mở cái lối đi) rồi con ong "khi không" tìm lối về.

Trong đoạn điệp khúc người kể kêu lên chữ "trời ơi" như thật bối rối, đau khổ. Theo Từ điển tiếng Việt (Hà Nội: Nhà xuất bản Đà Nẵng - Trung tâm Từ điển học, 2007) thì "trời" có một cách định nghĩa là "lực lượng siêu tự nhiên, coi như ở trên cao, sáng tạo và quyết định số phận muôn loài trên mặt đất, theo tôn giáo, tín ngượng dân gian." "Trời ơi" có nghĩa "tiếng kêu biểu lộ sự ngạc nhiên hay đển than thở." Than thở cho ai? Trong quyển Chrestomathie Annamite của Edmond Nordemann (Imprimerie d'Extrême Orient, 1914) trời là giời được giải thích là "ciel." Cùng lúc là "l'Être suprême" / "Thượng đế." Thượng đế có cứu mình không? Chắc không.

Không có nhận xét nào: