Mais revenons à l'Exposition de Bordeaux. Au cours de sa visite au village, Mme Sarah Bernhard s'intéressa vivement, comme beaucoup d'autres visiteurs, à nos exposants avec leurs objets incrustés de nacre, leurs broderies at aussi... leur musique...
A l'issue de sa visite, elle remit à M. Gravier 500 francs pour "être distribués aux Annamites"! Cinq cents francs étaient, pour nos pauvres ouvriers une fortune et ceux-ci parlèrent longtemps après, entre eux, du geste généreux de leur grâcieuse visiteuse.
Ng. Ch., "Choses vues," L'Effort 17 septembre 1937
I recruited laborers, hired actors, and engaged singers... Can you believe, my interlocutor continued with a warm smile, that people will come to the Exposition to admire the beautiful voices of your actors or the lovely eyes of your opera singers? In our land we love the foreign, the exotic. Your actors and singers performed at the Lyon Exposition. We know them. This time we will delight our visitors with Annamite music that hasn't been heard before in France. And you'll see that your musicians, whose talent you wrongly underestimate, will be considered virtuosos there and will be applauded alongside the world's greatest artists...
But let's return to the Bordeaux Exposition. During her visit to the village, Madame Sarah Bernhardt took a lively interest, like many other visitors, in our exhibitors with their mother-of-pearl inlaid objects, their embroidery, and also... their music...
At the end of her visit, she gave Mr. Gravier 500 francs "to be distributed among the Annamites"! Five hundred francs was a fortune for our poor workers, and they spoke among themselves for a long time afterward of the generous gesture of their gracious visitor.
Tôi đã tuyển công nhân, thuê diễn viên, mời ca sĩ… Người đối thoại của tôi tiếp tục với một nụ cười ấm áp: “Ông thực sự nghĩ rằng mọi người sẽ đến Triển lãm để chiêm ngưỡng giọng hát tuyệt vời của các diễn viên của ông hay đôi mắt đẹp của các ca sĩ opera của ông sao? Chúng tôi yêu thích những gì ngoại lai, những gì kỳ lạ. Các diễn viên và ca sĩ của ông đã từng biểu diễn tại Triển lãm Lyon. Chúng tôi biết họ. Lần này, chúng tôi sẽ chiêu đãi khách tham quan bằng âm nhạc An Nam, thứ âm nhạc chưa từng được nghe thấy ở Pháp trước đây.
Và ông sẽ thấy rằng các nhạc sĩ của ông, những người mà ông đã sai khi đánh giá thấp tài năng của họ, sẽ được coi là những nghệ sĩ bậc thầy ở đó và sẽ được tán thưởng cùng với những nghệ sĩ vĩ đại nhất trên thế giới…”
Nhưng hãy quay lại với Triển lãm Bordeaux. Trong chuyến thăm làng, bà Sarah Bernhardt, như nhiều khách khác, rất quan tâm đến các nhà triển lãm chúng tôi, chiêm ngưỡng những vật phẩm khảm xà cừ, những sản phẩm thêu, và cả… âm nhạc của họ…
Cuối chuyến thăm, bà đã tặng ông Gravier 500 franc “để phân phát cho người dân An Nam”! Năm trăm franc là một khoản tiền lớn đối với những người công nhân nghèo của chúng tôi, và sau đó, họ còn bàn tán rất lâu về cử chỉ hào phóng của vị khách tốt bụng.
This passage refers to colonial expositions held in Lyon (1894) and Bordeaux (1895). Sarah Bernhardt (1844-1923) was a legendary actress, of the most famous of all time.
Bài đăng
