Arrivage de disques en Marocain, Algérien, Tunisien et Egyptien (1950)

No 516 - Arrivage de disques en Marocain, Algérien, Tunisien et Egyptien. Dernières nouveautés et Classiques de Jazz aux Arcades Rue Paul Bert Hanoi.

Number 516 - The arrival of Moroccan, Algerian, Tunisians and Egyptian records. The latest releases and jazz classics at Arcades, Rue Part Bert [phố Tràng Tiên], Hanoi.

Số 561 - Đĩa mới từ Marôc, Angiêri, Tuynizi và Ai Cập đến. Các bản phát hành mới nhất và tách phẩm jazz kinh điển tại Arcades, phố Tràng Tiên, Hà Nội.

 

nguồn: L'Entente 28 février 1950

Les Arcades was located at 43 rue Paul Bert, Hanoi. This advertisement shows them selling 78 rpm recordings to troops from the Corps Expedionnaire Française d'Extrême Orient (CEFEO) or French Far East Expeditionary Corps. (or Quân đội viễn chinh Pháp vùng Viễn Đông). These soldiers numbered over 100,000 during the 1st Indochina War. Egypt was not a colony, but it had the strongest record industry in the Arab-speaking world.

I find it to be little understood just how popular jazz was in French Indochina and not only among colonists. Les Arcades also stocked jazz recordings, old and new.

Viétri (Việt Trì) On nous écrit (1902)

La musique du 18e Colonial est muette depuis longtemps déjà, en raison des nombreux musiciens rapatriés. Fort heureusement, quelques élèves ont été formés, et la musique, la fanfare plutôt, reprendra prochainement ses concerts du jeudi et du dimanche.

Le Lieutenant-Colonel Pourrat, qui parait être un bon chef et un excellent homme, demande l'indulgence pour les musiciens. Il peut être certain que tous ici seront trop heureux de cet agrément pour critiquer ceux qui leur procurent un instant de plaisir.

Toute la population civile se plait d'ailleurs à remercier le Lieutenant-Colonel de son amabilité, n'ayant pas été gàtée sous ce rapport par les chefs de jadis, ceux qui commandèrent avant l'arrivée du 10e.

Việt Trì. Somebody has written to us:

The band of the 18th Colonial [Battalion] has been silent for a long time, due to the large number of musicians who have been repatriated. It's very fortunate that a few students have been trained, and the enemble, or rather the brass band, will soon resume its Thursday and Sunday concerts.

Lieutenant-Colonel Pourrat, who appears to be a good leader and an excellent man, asks us to be indulgent with the musicians. He's perhaps certain that everyone here will be too pleased with this entertainment to criticize those who give them these pleasurable moments.

The entire civilian population is moreover pleased to thank the Lieutenant-Colonel for his kindness, having not been spoiled by their relationship to previous commanders, those who led the regiment before the arrival of the 10th (battalion).

Ban nhạc Trung đoàn Thuộc địa18 đã im một thời gian khá lâu, bởi vì một lớn các nhạc công được hồi hương. Rất may mắn là một vài người học được đào tạo, và ban nhạc, hay đúng hơn là ban nhạc kèn đồng, sẽ sớm tiếp tục các buổi hòa nhạc vào thứ Năm và Chủ nhật.

Trung tá Pourrat, dường như là một nhà lãnh đạo rất tốt và một người đàn ông xuất sắc, xin quí thính giả thông cảm. Ông chắc chắn rằng mọi người ở đây sẽ quá vui mừng với món giải trí này đến nỗi không có ý kiến ​​gì chỉ trích những người đã đem cho họ niềm vui này.

Toàn thể dân cũng vui mừng cảm ơn Trung tá vì lòng tốt của ông, bởi vì họ đã không được đối xử tử tế như vậy bởi các chỉ huy trước đây, những người đã lãnh đạo trung đoàn trước khi Trung đoàn số 10 đến.

source: Courrier d'Haiphong 25 octobre 1902.

In 1902, Việt Trì might not have been much more than a French commercial and military outpost. It benefitted from a clear river route to Hà Nội and the Tonkin Gulf. The 18th Colonial Battalion stationed there must have numbered around 500 soldiers, perhaps as few as 300 - I couldn't say for sure how many. There were also French civilians living there, probably engaged in commerce. But there may have been spouses and children as well. Vietnamese families had to be nearby -- minimally the French would have had the need for interpreters and laborers. Vietnamese and Chinese merchants had to be present along with rice farmers and fishermen.

It was normal for a colonial military unit to have a "musique" or a "fanfare." A fanfare denote a brass band - an ensemble of brass instruments and likely some percussion. Brass instruments work best because they are loud and they are less susceptible to damage in a tropical environment. Wooden instruments like woodwinds and strings expand and contract according to the temperature and humidity. Additionally, wind instruments have pads and springs that could be damaged in inclement weather.

The sturdiness and loud volume of these instruments help to project the power of empire. It was a form of cultural conquest at the bell of a trumpet, so to speak. The music may have been incomprehensible to local residents, but it had to get their attention, even if it were resented as a manifestation of unwanted invaders. The melodic motifs of fanfare music eventually inspired Vietnamese patriotic marches in the 1940s.

The mystery in this piece is who the "students" are? They are most likely members of the battalion without previous musical experience. But could musicians have been recruited from within the community?

It might be difficult to detect the urgency behind recruiting a full complement of musicians. In 1902 there was no radio and sound recordings had yet to be introduced to French Indochina. If you wanted to hear music, somebody had to perform music. In Việt Trì, a European would be largely cut off from the elements of a normal life, including music. The twice weekly military band performances would be a welcome musical taste of home.

Au jour la jour... musique (From Day To Day... Music) - (1930)

Relisez les propos du directeur de la station de Radiophonie, propos que nous avons reproduits hier avec quelque plaisir. "La majorité des éventuels clients de nos concerts radiophoniques ont demandé des auditions de belle musique, voire de musique classique... A peine fera-t-on un jour de jazz par semaine..."

Un jour de dancing par semaine... Puis par mois... Regardez dans nos salles de danse. Ce sont toujours les mêmes danseurs. Ne disons pas que c'est le déchet. A Saigon, ils ont une excuse: il y a si peu de distractions!

Reread the remarks of the radio station director, words that we reproduced yesterday with some pleasure. "The majority of potential listeners to our radio concerts have requested performances of beautiful music, even classical music... Barely will one day of jazz be made in a week..." 

One day of dancing a week... Then once a month... Look in our dance halls. It's always the same dancers. Let's not say it's a waste. In Saigon, they have an excuse: there are so few distractions!

Saïgon républicain July 12, 1930

During the earliest days of broadcasting in Saigon much of the programming was live. The station featuring a quintet that provided radio concerts of classical and light classical music - the "concerts radiophoniques."

Jazz music in that context was essentially dance music (often "hot" dance music) or just the popular songs of that time. Professional musicians often worked in both worlds. The author providing commentary notes that there was a dedicated, even fanatical, audience for this dance music, but that it was limited to the same people who turned out every night at the dance halls. This was the excuse given for the author's preference for hearing classical music on the airwaves instead of jazz.

A bâtons rompus (Casual Conversation) - (1925)

Car la Marine Francaise d'est past morte encore!

Le "Jules Michelet" n'est point seulement intéressant par ses 4 cheminées et ses gros canons.

Le Jules Michelet est un navire mélodieux. Du matin au soir, presque chaque jour, les habitués de l'Arsenal et des quais s'arrêtent souvent, sur la berge, pour écouter les harmonies de bon aloi qui sortent, à jet continue, de la plage avant. Il ne s'agit point des jolies modulations du sifflet de manoeuvre, mais bien d'un véritable orchestra absolument remarquable, malgré l'absence de certains pupitres. Et ce fut un vrai régal, l'autre soir, autour du kiosque chauve de Boulevard Charner!

Nos élégantes Saigonnaises ont pu d'ailleurs de rendre compte aussi que les cols-bleus musiciens du Michelet, n'excellent point seulement dans la partition de Lakmé ni dans l'exécution impeccable du ballet de Coppélia, un des chefs d'oeuvre de Leo Delibes. L'autre soir, autant que les réglements l'ont permis, on a dansé ferme sur la plage arrière du croiseur aux sons encore de cet excellent orchestre et même aussi d'un jazz band hors pair!

"A bâtons rompus," Saigon Sportif 8/21/1925

Because the French Navy isn't dead yet!

The "Jules Michelet" isn't only interesting because of its four funnels and large cannons.

The Jules Michelet is a melodic ship. From morning till night, almost every day, regulars at the Arsenal and the quays often stop at the bank to listen to the quality harmonies that flow continuously from the foredeck. It's not the pretty modulations of the boatswain's pipe, but a truly remarkable orchestra, despite the absence of some sections. And it was a real treat the other evening around the bare bandstand on Boulevard Charner! [đường Nguyễn Huệ today]

Our elegant Saigon ladies could also attest that the blue-collar musicians of the Michelet excel not only in the score of Lakmé, but also in the impeccable performance of the ballet Coppélia, one of Léo Delibes' masterpieces. The other evening, as far as regulations permitted, there was lively dancing on the cruiser's aft deck to the sounds of this excellent orchestra and even a superb jazz band!

The armored cruiser Jules Michelet (source: Wikimedia Commons)

The battleship Jules Michelet circulated among French ports throughout the Far East and Pacific region. Such a vessel definitely projected colonial and imperial power. For the French residents of Saigon the vessel's arrival was heartily welcomed and here we learn one of the reasons why. The Jules Michelet brought a little variety to the city's musical life.

The article remarks about "regulars" at the docks enjoying the rehearsal of the naval band. The regulars would have included a number of Vietnamese dockworkers. The ladies of Saigon enjoyed the band's ability to perform classical works by Délibes, but the musicians were most appreciated by those who loved to kick up their heels and dance. The jazz band must have been a subset of the larger naval band. At that time a jazz band was almost certainly a dance band. I would imagine that they sounded similar to Fred Waring and the Pennsylvanians.

Chung quanh vấn đề: Cưới theo "đời sống mới" hay "đời sống cũ?" (Concerning The Problem: Getting Married According To The "New Life" or "Old Life" - Hoàng thị Ngọc Lan (1957)

"Cưới theo 'đời sống mới' hay 'đời sống cũ?' 'Cưới theo kế hoạch tiêu chuẩn',"

Tôi tán thành cả cũ và mới
Ý kiến của bà Hoàng thị-Ngọc-Lan Hải-phòng

Nói như vậy các bạn đừng cho tôi là ba phải nhé!

Tôi xin trình bầy ý kiến của tôi: Trước hết đám cưới dù thời nào, chúng ta cũng không thể "đơn giản hóa" một cách "kỹ lưỡng" quá. Thí dụ năm ngoái tôi đã đi dự vài đám cưới.. ."Tập đoàn" hàng 5, 6 đôi. Khi ngồi vào bàn tôi và nhiều người khác cứ phải tính nhẩm và cố nhớ từng đôi cho khỏi "râu ông nọ cắm cằm bà kia." Khi buổi hôn lễ khai mạc, ông chủ hôn lên "thông qua" lý lịch và quá trình tìm hiểu của.. các cô dâu chú rể. Sau đó quan viên hai họ lại được nghe một bài diễn văn nói về... "Luyến ái quan." Mọi người có cảm tưởng đi dự lớp chính trị. Sau cái phần "gân bò" ấy đã mất gần một tiếng đồng hồ, lại còn bao nhiêu là chuyện nào là "Hiến một tràng pháo.. tay," nào là đôi cô dâu lên cầm thuốc lá đưa cho chú rể, chú rể trao hoa cho cô dâu v.v... thật là vừa nặng nề vừa nhạt nhẽo!

Ai bảo rằng đời sống mới tức là bỏ hết những cái cũ thì nhầm rồi. Trong văn học nghệ thuật chẳng hạn, có ai bỏ Nguyễn Du, Nguyễn Đình Chiểu, Vũ trọng Phụng .. đâu! Nghĩa là hủ tục thì bỏ nhưng mỹ tục thì phải bảo tồn.

Nhưng có nhiều đám cưới hoặc giữ cả cái "thối" lẫn cái "thơm" của lễ nghi cổ điển hoặc lại "lăng xê" cả mới lẫn cũ: Đám cưới có đủ cả rượu hồng, pháo đỏ, cau xanh, taxi hơn 1 chục, lợn gà ngã lia lịa. Rồi của hồi môn, tiền thách cưới, cô dâu khăn hoàng hậu, chân hài, áo gấm .. đủ cả. Và trước khi cưới các bạn còn nhớ rằng bao nhiêu thứ lễ đi lại mãi. Nghĩa là hoàn toàn sôi thịt 100% Những người nhiều tiền đã "dửng mỡ" diễn lại cac vở "hài kịch" tưởng đã mất hẳn trên sân khấu hiện tại. Có người lại vay cào vay cấu để cũng diễn vở ấy nhưng nó lại thành "bi kịch" vì sau ngày cưới, anh ta phờ phạc vì nợ nần. Lại có những đám cưới "hổ lốn" cũ mới: Cũng lợn gà cỗ tầu cỗ ta. Rượu chè lu bù và cuối cùng thì lại có cái khoản "Đời sống Mới"! Họ lý luận rằng: "Với các cụ thì phải cũ mà với Thanh niên thì phải mới."

Tổ chức đời sống mới hay cũ trong những buổi hôn lễ? Tất nhiên là tùy bạn, tùy tôi, nhưng khách quan, chúng ta nên nhìn nhậu thế nào là phải. Trước khi chúng tôi lấy nhau, nhà tôi đã bàn với tôi phương pháp tiến hành buổi hôn lễ và đám cưới của chúng tôi được lòng cả các bạn be và các cụ. Điều căn bản mà chúng tôi đạt được là mất rất ít tiền, vậy tôi xin mạnh bạo, chủ quan màu nêu ra đây.

Khi nhà tôi đến nói với gia đình tôi, Cậu Mợ tôi không thách thức gì cả. Chiếc thiếp mời cũng có 1 sự Canh Tân: ..... "Được sự đồng ý của chúng tôi và gia đình, sự giúp đỡ của đoàn thể"... Đám cưới của chúng tôi không có thịt xôi, cỗ Tầu cỗ Ta, không có Rượu nhưng có Chè, có thuốc lá Thăng-long. Không có Chủ hôn, không có bài lên lớp về luyến ái, không phải thông qua lý lịch, không có những cái đùa nhả nhớt, không có khiêu vũ, không có bánh kẹo, pháo, nhưng có hoa, có mầu Hồng, Xanh, Đỏ có âm nhạc có những câu chúc mừng ể hả. Và đặc biệt toàn thanh niên, còn các cụ, chúng tôi cũng chằng có cỗ bàn gì cả, chỉ khác Thanh niên chúng tôi là có những đĩa hát cổ điển, chèo, cải lương, hành vân, ả đào vân vân.

Đám cưới của chúng tôi đơn giản như vậy nhưng không quên những phần nghi lễ cổ truyền: Thầy mẹ tôi dặn dò tôi, sau ngày cưới, chúng tôi về quê chào họ hàng nhà chồng tôi v.v..

Để kết luận, tôi xin nói: Tô ưng tổ chức hôn lễ theo cả đời sống cũ và đời sống mới. Nhưng phải biết: Cái gì hay cái gì dở của đờng sống cũ và đời sống mới. Loại từn những cái xấu và giữ nguyên những cái đẹp nhất và dựa trên cơ sở tiết hiệm nhưng không được sơ xuất trong nghi lễ.

Sau cùng chúc các bạn đã có gia đình được nhiều hạnh phúc và các bạn chưa có gia đình sẽ có trong mùa hy vọng này.

Hoàng thị Ngọc Lan
(số 30 quốc lộ 5 Hải-phòng)

"Marrying by the 'new life' or the 'old life?' 'Weddings according to standard plan',"

I agree with both the old and the new

The opinion of Mrs. Hoàng Thị-Ngọc-Lan Hải-phòng

Saying this, don't think I'm being ambiguous!

I would like to present my opinion: First of all, in any era, we cannot "simplify" weddings too "thoroughly." For example, last year I attended several weddings... A "collective" of 5 or 6 couples. While sitting at the table, I and many others had to mentally calculate and make an effort to remember each couple to avoid "putting this man's beard on that woman's chin." When the wedding ceremony opened, the host rose, "approved" the background and the bride's and groom's process of getting to know each other. After that, the officials from both families listened to a speech about... "Love perspectives." Everyone felt like they were attending a class on politics. After that "sinewy" part that took almost an hour, there were so many words of "Offering a round of applause", the bride holding a cigarette and giving it to the groom, the groom giving flowers to the bride, etc., that it's both ponderous and bland!

Whoever says that new life means abandoning everything old is wrong. In literature and art, for example, who abandons Nguyễn Du, Nguyễn Đình Chiểu, Vũ Trọng Phụng...? I mean bad customs must be abandoned but good customs must be preserved. 

But there are many weddings that either keep both the "rotten" and the "fragrant" of classical ceremonies or "promote" both the new and the old: The banquet has plenty of pink wine, red firecrackers, green areca nuts, more than a dozen taxis, pigs and chickens falling over. Then the dowry, the bride price, the bride's royal scarf, slippers, brocade dress... everything. And before the wedding, do you remember how many ceremonies go on and on. That means it's 100% nothing burger. Rich people have gotten "carried away" reenacting "comedies" that we thought had completely disappeared from the stage of today. Some people have borrowed money to perform the same play, but it turns into a "tragedy" because after the wedding day, the fellow is exhausted by debt. There are also "mixed" weddings with old and new things: pigs, chickens, Chinese and Vietnamese platters. Lots of drinking and in the end it's the "New Life" budget! They reason that: "For elders, it must be the old way, but for youth, it must be new."

Whether to organize the new or old life at wedding ceremonies? Of course it is up to you, up to me, but objectively, we should look at how imbibing is right. Before we got married, my family discussed with me the method of conducting a wedding ceremony and our wedding was well received by both friends and grandparents. The basic thing that we achieved was to spend very little money, so I will boldly and subjectively this.

When my husband came to talk with my family, my folks did not challenge anything. The invitation also had a Modernization: ..... "With our consent and our family's, the help of the organization"... Our wedding did not have sticky rice, Chinese and Vietnamese dishes, no wine, but did have tea, and Thăng Long brand cigarettes. There was no master of ceremonies, no lectures on love, no background checks, no dirty jokes, no dancing, no candy, firecrackers, but there were flowers, there was pink, green, and red, music, and happy congratulations. And especially, all of us young people, and the elders, we did not have any feast, the only difference from us young people was that we had recordings of classical music, chèo, cải lương, hành van, ả đào, etc.

Our wedding was simple but did not forget traditional rituals: My parents told me that after the wedding, we would go back to his hometown to greet my husband's relatives, etc.

In conclusion, I would like to say: I prefer organizing a wedding according to both the old and new life. But you must know: What is good and what is bad about the old and new life. Eliminate the bad and keep the best, base things on thrift but, do not be negligent with the ceremony.

Finally, I wish you who start a family with much happiness and those who do not have a family will start one during this season of hope.

nguồn: Thời mới 15 tháng 10 1957.

There are a few things that stand out in this opinion piece. The author, and her audience, must be fairly well-educated and bourgeois to invoke Vũ Trọng Phụng as a positive example. This is at a time when the author was beginning to be rejected by the Democratic Republic of Vietnam (in large part because he was invoked by the participants in the Nhân Văn Giai Phẩm movement). I am also struck that Hoàng Thị Ngọc Lan would suggest using sound recordings to enliven the banquet, presumably to avoid the expense of live musicians. However, her musical choices do not come across as terribly lively. Her first suggestion is Western classical music, but she also suggests recordings of "songs of songstresses" (hát ả đào), a musical practice that came to be seen as backward and was banned from society.

trích "Nhiệm vụ trước mắt của các nhạc sĩ sáng tác" (The Responsibility Facing Composers) - Đỗ Nhuận (1957)

Lịch sử sáng tác của chúng ta còn non trẻ, đi sau các dân tộc tiên tiến hàng thế kỷ, kinh nghiệm của âm nhạc cổ điển phương Tây đã quy nạp thành lý luận quốc tế. Những tác phẩm cổ điển của các bậc thày về sáng tác trên thế giớ đã trở thành tài sản nghệ thuật chung của nhân loại. Chúng ta không thể chỉ sáng tác với số kinh nghiệm của bản thân hoặc những kinh nghiệm có hạn của dân tộc ta, mà còn phải học kỹ thuật phương Tây, học tập các nước trong phe dân chủ và các nước tiến bộ trên thế giới. Đề cao việc học tập Liên-xô, Trung-quốc, vì Liên-xô, Trung-quốc đã có kinh nghiệm vận dụng chủ nghĩa Mác-Lê-nin vào vấn đề âm nhạc, chúng ta học không phải để làm giống như âm nhạc các nước trên thế giới mà học để làm giàu thêm những sáng tác của dân tộc.

Our history of composition is still young, centuries behind advanced nations, the experience of Western classical music has inductively become an international theory. The classical works of the world's master composers have become the common artistic property of mankind. We cannot only compose with our own experience or the limited experience of our nation, but also have to learn Western techniques, learn from the democratic and progressive countries of the world. Emphasize learning from the Soviet Union and China, because the Soviet Union and China have experience in applying Marxism-Leninism to the issue of music, we learn not to make the same music as the other countries of the world, but to enrich our people's compositions.

nguồn: Nhân Dân 6 tháng 6 1957

Quy nạp is a difficult word to translate here. It corresponds to inductive philosophy and seems like a  fancy and intellectual a word for the Peoples newspaper to publish. Induction is paired with deduction -- the latter being a synthesis of information through logic to come to an explanation. Deduction lets the information stand on its own and through a not yet falsifiable accumulation of information, make an inference that something is true. So there is no strictly logic basis to be claimed for the superiority of Western classical music, only a preponderance of evidence.

Bạn đọc viết (Our Readers Write) (1957)

Cần rút kinh nghiệm để những buổi hòa nhạc sau này được kết quả hơn

Hôm chủ nhật vừa qua Sở Văn-hóa Hà-nội có tổ chức một buổi hòa nhạc tại vườn hoa Chí-linh để ôn lại vào chào mừng cuộc cách mạng tháng 8.

Chương trình hòa nhạc được chọn lọc rất phong phú. Ai cũng tin tưởng với sự cộng tác của các danh ca quen thuộc như chị Khánh Vân, anh Quốc Hương v.v... với đoàn Văn công Tổng cụ chính trị lừng lẫy, với học sinh thành tươi trẻ thì chắc chắn buổi hoà nhạc này sẽ đạt được kết quả mỹ mẫn. Song kết quả đó không đến với chúng ta mà trái lại tiếng nhạc của đoàn Quân nhạc cơi khai mạc vừa dứt thì cũng là lúc buổi biểu diễn phải hoãn lại và kết thúc.

nguồn ảnh: Colonial architecture in Vietnam: Kiosk in 'Indochinese' style music, built in 1920 in Paul Bert Square in Hanoi

Vì sao như thế? Vì chúng ta đã không giữ được trật tự trẻ em và thậm chí có cả một số thanh niên tràn lên, bay vây kín nhà bát giác. Mặc cho Ban tổ chức kêo gào, mặc cho tiếng còi Công an rúc lên một số người vô ý thức đó vẫ ào ào xô lên, bao chặt lấy chung quanh nhà bát giác làm cho một số nữ danh ca, nữ văn công Tổng cục chính trị, nữ học sinh Thành không thể ra về được. Đến đây tôi và một số lớn bạn cũng phải tự hỏi: đám thanh niên thiếu ý thức kia đi nghe hoà nhạc hay là đi cốt để xem áo, xem "juýp", xem người...? Đám người kia cứ vây chặt lấy như đỉa đói, nhân cơ hội hỗn loạn chúng dật tắt đèn, may thay mà các đồng chí phụ trách ánh sáng đã kịp thời nối lại. Mãi đến phút cuối cùng Công an phải dẹp đường để đưa các nữ danh ca, các nữ văn công Tổng cục chính trị lên ô tô ra về, đám "đỉa" đó đó mới chịu thôi.

Qua cử chỉ và thái độ không tốt đó tôi thấy các trẻ em và nhật là một số thanh niên thiếu ý thức kia phải xét lại bản thân mình, kiểm điểm nghiêm khắc xem như vậy có tốt không? Tôi thấy các bạn yêu nhạc, yêu nghệ thuật, yêu các danh ca đã đem tài nghệ để phục vụ minh, phục vụ nhân dân làđiều rất tốt. Nhưng "yêu" đâu có phải vây lấy người ta, không cho người ta về mặc dầu Ban tổ chức đã tuyên bố kết thúc và giải tán rồi.

Trên đây tôi chỉ nói một số ít thôi chứ không phải toàn thể thính giả chúng ta đều như vậy mà trái lại đại đa số thính giả rất tiếc buổi hòa nhạc đó phải bỏ dở.

Để rút kinh nghiệ chúng tôi đề nghị Sở Văn-hóa nên tổ chức chu đáo hơn nữa để các buổi ca nhạc về sau đem lại được kết quả tốt và chúng tôi mong muốn chương trình buổi ca nhạc vừa rồi sẽ được trình diễn lại trong một buổi khác gần đây.

Nguyễn Hanh (T.C.Đ.S.) [tức Tổng cục đường sắt]

We need to learn lessons for future concerts to get better results

Last Sunday, the Hanoi Department of Culture organized a concert at the Chí Linh Flower Garden to rehearse for the August Revolution celebration.

The concert program that was selected was very rich. Everyone believed that with the collaboration of famous singers such as Khánh Vân, Quốc Hương, etc., with the reknowned Political Headquarters Artistic Troupe, and with girl students, this concert would certainly attain a beautiful result. However, we did not get that result, on the contrary, soon after the opening music of the Military Band ended, the performance had to be cancelled and postponed.

Why did this happen? Because we did not keep children in order and some youth even rushed up and surrounded the octagonal gazebo. Despite shouting of the Organizing Committee and the wail of police sirens, some of those clueless people still rushed forward, tightly surrounding the gazebo, making it impossible for some of the well-known women performing artists from the Political Headquarters, and the city students to get out. At this point, I and many of my friends had to ask ourselves: were those young people lacking awareness about going to concerts or were they just there to look at the clothes, the "skirts," to see people...? They kept surrounding them like hungry leeches, taking advantage of the chaos to unplug the lights. Fortunately the comrades in charge of the lighting promptly turned them back on. It was not until the last minute when the police had to clear the way to get the well-known women performing artists from the Political Headquarters to their car to leave that those "leeches" finally stopped. 

Through such gestures and bad attitudes, I saw that the children and especially some of those young people lacking awareness need to re-examine themselves, to seriously examine whether this was good or not? I see that you love music, love art, love famous singers who have used their talents to serve you and the people, all of this is very good. But "love" does not mean surrounding people, not letting them go home even though the Organizing Committee has declared it's over and disbanded.

Above, I'm only mentioning that a few, not all of our listeners are like that. On the contrary, the majority of listeners regret that the concert had to be canceled.

To learn from experience, we suggest that the Department of Culture should organize more carefully so that future concerts will bring good results and we hope that the program of the recent concert will be performed again on another occasion soon.

Nguyễn Hanh (T.C.Đ.S.) [Railway Headquarters]

Trong buổi tổ chức cũng còn một số thiếu sót nên không mang lại được kết quả mỹ mãn như tối chủ nhật 18-8 vừa qua. Số người thưởng thức rất đông, nên bị ồn ào mất trật tự quá. Đứng trân cả xuống đường xe đạp ô-tô còi bón inh ỏi, tiếng người cườni nói ầm ầm, làm ảnh hưởng đến cuộc hòa nhạc. Rút kinh nghiệm để các kỳ sau cho được kết quả hơn, tôi đề nghị:

1) Về phía nhân dân, ta đi thưởng thức thì nên giữ trật tự không nói chuyện ồn ào, và không nê đứng tràn xuống dưới đường lam cản trở sự gaiao thông của xe cộ.

2) Mỗi khi tổ chức buổi hòa nhạc cũng nên cử mấy đồng chí Công-an ra giữ trật tự hướng dẫn xe đi lại.

3) Ban tổ chức nên bắc mấy loa truyền ra quá ngoài dia vườn hoa đê những đồng bào đến sau không vào được bên trong, đứng ngoài cũng có thể nghe được rõ, tránh được tìinh trạng chen lấn nhau... Như vậy chắc chắn các cuộc hoà nhạc sau sẽ mang lại kết quả tốt.

Thanh Tân
(151 Hàng Bông)
và Ng. Niên
(Trần xuân Soạn)

During the event's organization there were still some shortcomings, therefore they did not bring about results as satisfactory as last Sunday night, August 18. The number of people enjoying the ceremony was very large, so it was too noisy and disorderly. Bicycles and cars stood still in the street, honking loudly, people laughed loudly, influencing the performance. Drawing upon experience to achieve better results in the future, I suggest:

1) As for the people, when we go to enjoy the event, we should maintain order, not talk loudly, and should not stand in the road obstructing vehicle traffic.

2) Whenever we organize a concert, we should also send some Police comrades to maintain order and guide vehicles.

3) Organizers should hang some loudspeakers outside the flower garden so that people who arrive late and cannot get inside can still hear clearly from outside, to avoid jostling... This way, the concerts that follow will certainly bring good results.

Thanh Tân
(151 Hàng Bông)
và Ng. Niên
(Trần xuân Soạn)

nguồn: Thời mới 22 tháng 8 1957

A little remarked upon aspect of Democratic Republic of Vietnam governance is the role of public opinion, usually public opinion published in newspapers to promote the outlook of the authorities. These papers were posted on neighborhood bulletin boards where they could be read by all at no cost.

 

There was an outdoor performance in 1957 celebrating the August Revolution that had to be scuttled because the crowd got out of hand. It was held at the former Square Paul Bert, a location that projected French power, a place where military bands frequently gave performances during the colonial era. Now, with the success of the Revolution, the Vietnam assumed control and authority of this space.

The opinions expressed above were published in Thời Mới, or New Times, a daily paper. This newspaper is notable because it is the one publication that survived the transition from the French affiliated State of Vietnam (État du Vietnam) to the Democratic Republic of Vietnam. Upon the triumphal return of the Vietnamese army in the Autumn of 1954 it changed its masthead from Tia Sáng (Gleam of Light) to Thời Mới and continued being published until January 25, 1968 (a few days before Tết Mậu Thân). Because of that I surmise that its readership was skewed toward urban dwellers who had not joined the resistance forces and had lived under French rule longer. Reading the paper, one does not get the sense that it was a Communist Party organ. Because of that it may have been a more persuasive means of shaping public opinion within the city.

For background I think it's worth noting that Hanoi of 1957 was probably less "entertaining" than Hanoi of 1953 and 1954. Back then French and American films were easily viewed. New sound recordings were being released all the time and there was a plethora of published books, magazines and sheet music. Well-known singers performed on the radio and in cinemas. 

With the removal of French authority, all the popular culture of the capitalist West disappeared - was banished. The Communist authorities did their best to supplant these works with new ones. Cinemas now showed Soviet, East German, Polish and Chinese films, that even if they were ideological were of high quality. The Democratic Republic of Vietnam also supported excellent professional performing arts troupes that presented works that supported their political outlook. But one gets the sense that Hanoi society was less thrilling than it had been. It was also a time of economic hardship with fewer opportunities for entertainment.

Because this was a celebration of an important event, there is no doubt that the government would have wanted to draw a large enthusiastic crowd. The letter writers make the mistaken, rather bourgeois assumption, that people who attend outdoor spectacles come primarily to enjoy the artistry. It is hardly surprising that a bunch of boys would be swept up with the crowd and thrilled by the sight of beautiful, probably fairly young, performers. The first writer makes this dynamic clear and there is an element of menace when encountering an undisciplined crowd of young men. But these performers were undoubtedly a beautiful sight to behold in a Hanoi that must have become otherwise drab.

There are few windows into Hanoi life of that time. The letter writers were concerned that the police presence was inadequate. I'm impressed with the restraint of the police in a society where police restraint was not always required. Presumably the cultural authorities learned from this seeming debacle and later events proceeded more smoothly. I'm also struck that vehicle traffic was blocked and that the traffic noise interfered with the potential enjoyment of the event. The quantity of vehicles, especially motor vehicles, had to be trivial back then when compared to today. 

Family Affair (Việc gia đình) - Sly and the Family Stone (1971)

[Chorus]
It's a family affair

Thế là việc gia đình

[Verse]
One child grows up to be somebody that just loves to learn

Một đứa lớn lên thành một người chỉ ưa học hành

And another child grows up to be somebody you'd just love to burn

Và đứa khác lớn lên thành một người mà bị xã hội xúc phạm

Mom loves the both of them

Mẹ thương cả hai
You see, it's in the blood

Thấy không? đó là bởi máu thịt
Both kids are good to mom

Hai đứa rất tốt với mẹ
Blood's thicker than the mud

Máu đặc hơn cái bùn lầy

[Chorus]
It's a family affair

Thế là việc gia đình

Over there, world gone bad

Bên kia, quả đất bị hư

[Verse]
Newlywed a year ago, but you're still checking each other out, hey

Mới cưới đã một năm rồi, nhưng chúng mày đều còn kiểm điểm nhau, hả?
Nobody wants to blow, nobody wants to be left out, uh-huh

Không ai muốn bỏ đi, không ai muốn bị bỏ sót, nhé

You can't leave 'cause your heart is there

Mày không thể đi vì trái tim mày vẫn nằm ở đó
But, sure, you can't stay 'cause you been somewhere else

Mà, thực ra, mày không thể ở lại vì đã nếm một chỗ nào khác
You can't cry 'cause you'll look broke down

Mày không thể khóc vì sẽ bị coi như đã tan vỡ
But you're cryin' anyway 'cause you're all broke down

Nhưng mà mày cứ khóc vì đã tan vỡ rồi

[Chorus] It's a family affair

Thế là việc gia đình

Sly and the Family Stone tấu ca khúc "Family Affair."

 
A short tribute on Sylvester Stewart / Sly Stone's passing.

 
It's hard to believe that this was a No. 1 song for three weeks in December 1971. Not a love song, "Family Affair" is a taut look at human relationships. The song is not really performed by the "Family Stone" but by three all-star musicians of that time - Sly Stone on guitar and bass guitar, Billy Preston (sometimes called the 5th Beatle) on electric piano, and Bobby Womack on rhythm guitar. The song was pathbreaking in its early use of a synthesized drum rhythm.

 
This song never ceases to amaze on every listening -- Preston's gospel harmonies, Stone's rough-hewn sinuous bass lines and his gravelly yet expressive voice. This is one of those songs that was really big in its time, but rarely seems to be rebroadcast, but I call it a masterpiece.

 
Một bài ngắn tưởng niệm lúc nhạc sĩ Sylvester Stewart tức Sly Stone mới qua đời.

 
Tôi thấy rất khó tưởng là đây là bài ca được xếp số 1 bán đĩa chạy nhất trong ba tuần tháng 12 năm 1971. Không phải là tình ca, "Family Affair" có một cách nhìn rất ngắn gọn về mỗi quan hệ con người. Không phải là "Family Stone" thực hiện bài ca này nhưng lại là bà nhạc sĩ huyền thoại của nền nhạc rốc - Sly Stone chơi ghi ta và ghi ta bass, Billy Preston (có lúc được là Beatle thứ 5) chơi piano điện lực, và Bobby Womack chơi guitar. Bài hát tiên phong này đột phá cái lối sử dụng đến bộ trống điện tử.

 
Lúc nào nghe bài hát này tôi thấy cảm thấy kinh ngạc - phong cách gospel của đàn piano Preston, giai điệu ghi ta bass thô ráp và quanh co và giọng hát khàn khàn sâu và diễn cảm của Stone. Lúc bấy giờ là một ca khúc làm mưa làm gió, hiện nay rất ít được nghe trên đài phát thanh, nhưng theo tôi nghĩ đây là một kiệt tác.

Car Cassette Stereo "AIWA" (1971)

Máy Cassette xe hơi sang trọng nhứt âm thanh tuyệt hảo nhờ bộ loa đặc biệt dễ dàng điều khiển khi đang lái xe.

Máy tính điện tử tối tân "SANYO"

-- Sẽ làm kinh ngọac và thích thú Quý vị.

-- Giải đáp mỗi phép tóan trong 6 giây đồng hồ.

-- Gọn gàng và tiện lợi cho các vị Giám Đốc các Công Ty Thương Mãi Kỹ nghệ.

Giá thật phải chăng

RADIO TV TÂN VIỆT NAM

135 Đại lộ Nguyễn Huệ -- Saigon.

The most elegant cassette player with perfect sound from special speakers easily controlled while you're driving.

The modern computational SANYO calculator 

-- It will surprise and please you.

-- Solves mathematical problems in 6 seconds

-- Neat and convenient for the Directors of Commercial and Technology Companies

nguồn: Đuốc Nhà Nam 19 tháng 10 1971

One of the great advantages of audiocassette technology was its portability. Cassettes were more stable than record players and could easily be installed in automobiles. People had grown accustomed to music in their cars on the radio. The car stereo allowed them to choose the music they listened. This technology remained popular into the 1990s.

Réception de "L'Etoile de Giadinh" à bord du "Teucer" (Lễ tân của đội "Ngôi sao Gia Định" trên thuyền "Teucer") (1925)

A la suite des matches des 12 et 13 courant, l'équipe anglaise du Teucer avait invité les membres de l'Etoile de Giadinh à aller prendre un verre de ginger ale à bord de leur bateau.

...

Les Anglais restaient debout pour laisser les sièges à la disposition de leurs hôtes. Des conversation cordiales commencèrent, en français et en anglais, quelques joueurs de l'Etoile de Giadinh, parlant assez bien cette dernière langue. Puis la musique anglaise et ensuite la musique annamite mêlèrent leurs accents à a petite fête. A des chanson anglais se succèderent des chanson annamites.

Les sujets du Roi Georges appréciaient beaucoup nos Binh-ban, Hanh-vân et Kiêm-tiên. Le petit Qui Thomas, chef d'orchestre, fut vivement félicité.

...

Cigarettes anglaises, gâteaux, limonade, bière noire, vin, ginger ale, étaient servis à profusion.

...

Sau các trận đấu vòng 12 và 13, đội Teucer của Anh quốc đã mời các thành viên của đội Ngôi sao Gia Định đi uống một ly nước giải khát bia gừng trên thuyền của họ. 

... 

Người Anh Quốc đứng để nhường ghế cho khách của họ. Những cuộc trò chuyện thân mật bắt đầu, bằng tiếng Pháp và tiếng Anh, với một vài cầu thủ của đội Ngôi sao Giadinh, những người nói ngôn ngữ thứ hai khá tốt. Sau các bài hát âm nhạc Anh và tiếp theo âm nhạc An Nam hòa trộn giọng của họ trong bữa tiệc nhỏ này. Các bài hát Anh được kế tiếp các bài hát An Nam. 

Thần dân của vua George đánh giá rất cao các bài Bình-bán, Hành-vân và Kim-tiền của ta. Nhạc trưởng bé Qui Thomas đã được chúc mừng nồng nhiệt. 

... 

Thuốc lá, bánh ngọt, nước chanh, bia đen, rượu vang, nước giải khát bia gừng được cung cấp một cách nhiệt tình.

nguồn: L'Écho Annamite 15 tháng 4 1925

Anh Việt đề huề. Bóng đá, thuốc lá, và âm nhạc bia đều là ngôn ngữ toàn cầu. 

Tiếng đàn giọng hát ngày hè bên bờ sông Đáy (The Sound of Instruments and Voices, A Summer Day At the Shores of the Đáy River) - Lê Minh Trường (1960)

 nguồn: Thống Nhất 10 tháng 6 1960

Đàn ăccoc và đàn măng-đô-lin - nhạc cụ tây phương.

Statuts de la Société Philharmonique de Hanoi (Điều lệ của Hội Nhạc kịch Hà Nội) (1926)

Statuts de la Société Philharmonique de Hanoi (Hanoi: 1926)

Article Premier

L'Association fondée, en 1889, sous le nom de Société Philharmonque de Hanoi, est destinée à répandre et à cultiver le goût de la musique.

Elle a son siège à Hanoi, boulevard Francis-Garnier, sa durée est illimitée.

Article 2

Les principaux moyens d'actions qu'elle emploie sont:

L'acquisition, l'étude et la vulgarisation d'oeuvres musicales et artistiques;
L'organisation d'auditions musicales, de concerts, de soirées artistiques ou choréographiques...

Article 3

La Société est placée sous le haut patronage des Chefs civils et militaires de la Colonie, auxquels est décerné le titre e Président d'Honneur: le Gouverneur général, le Général commandant en chef, le Résident supérieur.

Article 4

L'Association comprend:

1o des membres bienfaiteuers;
2o des membres sociétaires;
3o des membres participants;
4o des membres exécutants.

...
Les membres exécutants sont ceux qui, sociétaires ou non, sont agréés par le Conseil d'administratin, sur l'avis de la Commission d'études, après avoir justifié devant elle de connaissances musicales ou artistiques suffisantes, ils sont dispensés du droit d'entrée et du payement de la cotisation. Ils peuvent recevoir des indemnities.


Điều lệ của Hội Nhạc kịch Hà Nội (Hà Nội: 1926)

Điều khoản thứ nhật

Hiệp hội được thành lập năm 1889 với tên Hội Giao hưởng Hà Nội nhằm mục đích truyền bá và trau dồi sở thích về âm nhạc.

Nó có trụ sở chính tại Hà Nội, đại lộ Francis-Garnier, thời hạn hoạt động không giới hạn.

Điều khoản thứ hai

Các phương tiện hành động chính sử dụng đến là:

Việc mua, nghiên cứu và phổ biến các tác phẩm âm nhạc và nghệ thuật;
Việc tổ chức các buổi nghe âm nhạc, buổi hòa nhạc, buổi tối nghệ thuật hayvũ đạo...

Điều khoản thứ ba

Hiệp hội được đặt dưới sự bảo trợ cao của các nhà lãnh đạo dân sự và quân sự của Thuộc địa, những người được trao danh hiệu Chủ tịch danh dự: Toàn quyền, Tổng tư lệnh, Thượng nghị sĩ.

Điều khoản thứ tư

Hiệp hội bao gồm:

1o thành viên ân nhân;
2o thành viên liên kết;
3o thành viên tham gia;
4o thành viên điều hành.

...
Thành viên biểu diễn là những người dù là thành viên hay không được Hội đồng quản trị chấp thuận theo lời khuyên của Ủy ban nghiên cứu, sau khi chứng tỏ được đầy đủ kiến ​​thức về âm nhạc hoặc nghệ thuật, họ được miễn quyền tham gia và thanh toán phí tham gia biểu diễn. Họ có thể nhận được tiền bồi thường.

"Một buổi sáng văn hóa" (A Cultured Morning) - Vĩnh Anh (1976)

Ba bốn chục năm trước, thực dân Pháp muốn ru ngủ dan ta bằng giọng ca Tino Rissi [tức Rossi] qua bài “J’ai deux Amours” (Tôi có hai tình yêu) để dạy thanh niên các thuộc địa Pháp biết yêu thủ đô Par-ri mẫu quốc hơn Tổ quốc của mình. Rồi những ngày mới đây, hằng chục nghìn quán rượu được dựng lên để phục vụ cho năm trăm nghìn lính Mỹ và chư hầu. Những quán rượu này là hỏa ngục nhồi nặn thanh niên nam nữ để quằn quại, gào thét những lời ca, tiếng nhạc cuồng loạn mua vui cho bọn xâm lược. Mỹ-ngụy lại cho du nhập những thứ văn hóa kinh tởm qua các nhạc bản đó. Chẳng hạn bản Hey Jude quái đằn ca ngợi về xúi dục tệ đoan ma túy và nhục dục “Remember to let her under you skin, the you ll [tức will] bigin [tức begin] to make it better” (nhớ “chính” nó vào dưới da và bạn sẽ bắt đầu làm tình một cách khoái trá hơn).

Thirty or forty years ago, French colonizers wanted to lull our people with Tina Rossi's voice through the song "J'ai deux amours" in order to teach the youth of French colonies to love Paris the capitol of the motherland more than their fatherland. Then more recently, tens of thousands of bars were built to serve hundreds of thousands of American soldiers and their vassals. Those bars were a hell that manipulated young men and women so they writhe and scream out song lyrics, crazed music to entertain the invaders. American and its puppets imported their horrible cultural objects through that music. For example the obtuse song "Hey Jude" that praises the instigation and corruption of narcotics and carnality, "hãy cho nàng choán hết tâm trí bạn, rồi bạn sẽ làm cho tốt đẹp hơn" (remembering that it's "her" that is under your skin and you'll begin to make love in a more satisfying way.

nguồn:  Vĩnh Anh, "Một buổi sáng văn hóa," Giải phóng #146 (6 tháng 1 1976), tr. 3.

Tinh Rossi không hát "J'ai deux amours." Đó là bài ca do Josephine Baker làm nổi tiếng. Paul McCartney viết về hân vật "Jude" là con trai trẻ của John Lennon.

Nhạc sĩ động viên vợ trong lúc lao động (The Musician Encourages His Wife In Her Labors) (1962)

nguồn: Hải Phòng kiến thiết 18 tháng 3 1962

Tranh này có thông điệp đơn giản. Đàn ông lười, đàn bà vất vả. Nhưng chú chồng này hát lên một bài ca vui vẻ, cũng có thể là một bài ca phấn khởi mà thực sự cố ý động viên người lao động. Chú ấy chứ hát nhạc buồn ru ngủ. Chú nhạc sĩ này theo nhiệm vụ của nước Dân Chủ Cộng Hòa Việt Nam là động viên việc lao động và sản xuất. Mối quan hệ giữa nghệ sĩ với nhân dân có phải như thế không?

Question très indiscrète (Một câu hỏi bừa bãi) (1929)

À la municipalité de Cholon

Pourquoi-la municipalité de la Ville de Cholon pourra t'elle nous le dire?-- pourquoi ce matin la voiture ambulance de notre voisine transportait-elle UN BANJO, UN JAZZ-BAND, peint en blanc, un musicien annamite valise de cuir jaune, et deux agents indigènes portant des paquets?

 
Pourquoi cette voiture vint-elle déposer le jazz-band, le banjo, le musicien, la valise et les paquests au numéro 40 de la Rue de Reims?

 
Nous étions persuadés que la voiture ambulance devait se tenir TOUJOURS à la disposition des malades, des accidentés, et no des musiciens. Nous attendons la réponse, sans vouloir ajouter le moindre commentaire.

Tại thị xã Chợ Lớn

Tại sao thị xã Chợ Lớn có thể cho chúng tôi biết? - tại sao sáng nay xe cấp cứu của hàng xóm lại chở một ĐÀN BĂNG-GIÔ, MỘT BỘ TRỐNG sơn màu trắng, một nhạc sĩ người An Nam với chiếc vali da màu vàng, và hai đặc vụ bản xứ xách các gói hàng?

 

Tại sao chiếc xe này lại đến thả ban nhạc jazz, đàn banjo, nhạc sĩ, chiếc vali và gói hàng ở số 40 Rue de Reims [đường Lê Công Kiều]?

 

Chúng tôi tin chắc rằng xe cứu thương LUÔN LUÔN phải được dành cho người bệnh, người bị thương chứ không dành cho các nhạc sĩ. Chúng tôi đang chờ phản hồi và không muốn đặt thêm lời bình luận nào.

nguồn: L'Écho Annamite 12 tháng 3 1929, 1.

Năm 1929 có nhạc sĩ an-nam-mít chơi nhạc jazz ở Chợ Lớn.

La Musique (Âm nhạc) - (1912)

Les concerts de la musique militaire sont fréquentés par un certain nombre de mélomanes assidus à toutes les auditions.

Các buổi hòa nhạc của dàn nhạc lính thường xuyên có một số người mê nhạc chăm chỉ tham dự nghe.

Le vendredi soir, la musique joue dans le kiosque du Cercle des Officiers et de nombreux concitoyens se rendent sur le boulevard Norodom et la partie de la place de la Cathédrale avoisinant le kiosque.

Tối thứ sáu, âm nhạc biểu diễn ở ki-ốt Cậu lạc bộ Sĩ quan [47 đường Lê Duẩn] và nhiều đồng bào đi đến Đại lộ Norodom [Lê Duẩn] và một phần của Quảng trường Nhà Thờ gần bên cái ki-ốt.

Or, il arrive toujours que pendant l'exécution des morceaux des véhicules de toute nature traversant la foule et notamment les voitures malabares qui non seulement dérangent les auditeurs, mais empêchent complètement ceux-ci d'entendre la musique.

Tuy nhiên, một điều luôn luôn xảy ra khi thực hiện các bản nhạc là các loại xe chạy qua đám đông, đặc biệt là xe rác, không chỉ làm phiền người nghe mà còn cản trở hoàn toàn việc thưởng thức âm nhạc.

Il est d'ailleurs très facile de passer sur le côté gauche de la Cathédrale pour gagner la rue Blancsubé, ou bien de passer par la rue Paul-Blanchy.

Sẽ cũng dễ dàng nếu chúng đi về phía bên trái của Nhà Thờ để đi đến rue Blancsubé [Phạm Ngọc Thạch] hoặc đi qua đường Paul-Blanchy [Hai Bà Trưng].

 
Un agent devant la Poste et un autre devant l'entrée du Cercle suffiraient pour faire neutraliser les environs du kiosque les vendredis soirs.

Một nhân viên đứng trước Bưu điện và một nhân viên khác trước lối vào chỗ Cậu lạc bộ sẽ đủ để trung hòa hóa vùng xung quanh cái ki-ốt các tối thứ sáu.

Les amateurs de musique seraient reconnaissants à M. la Maire de vouloir bien prendre cette mesure.

Những người thưởng âm nhạc sẽ biết ơn ngài Thị trưởng nếu sẵn sàng thực hiện biện pháp này.


nguồn: Le Cri de Saigon 6 septembre 1912.

nguồn ảnh: Flicker Souvenir de la Cochichine

trích "Pour la formation professionnelle des Annamites" (1924)

Mais vouloir créer ici une école des Beaux Arts, c'est de la mégalomanie toute pure. Pourquoi, pendant qu'on y est, ne pas créer un conservatoire de musique sous prétexte qu'à Hadong, il y a une fanfare qui joue une "Marseillaise" à peu près ressemblante, ou que Mlle X fille du sympathique M. Y joue sur le piano paternel "Au clair de la lune" avec un doigt.

Nhưng muốn thành lập một Trường Mỹ thuật ở đây là một việc hoang tưởng thuần túy. Tại sao, trong khi đang nghĩ đến chuyện đó, chúng ta không thành lập một nhạc viện với cái cờ là ở Hà Đông, có một ban nhạc kèn đồng chơi bản "Marseillaise" hay gần như vậy, hoặc cô X, con gái của ông Y có thiện cảm chơi bản piano của cha bản "Dưới ánh trăng" bằng một ngón tay.

nguồn: L'Écho Annamite 2 tháng 12 1924 trích báo Courrier d'Haiphong

Tưởng mấy chú thổi bài Vọng-cổ... (I thought those lads were playing vọng cổ...) Cl. Công (1943)

?

TƯ BỤNG. -- Ủa!
Tưởng mấy chú thổi bài Vọng-cổ, để mình họa đờn chơi cho vui.

I thought those lads were playing vọng cổ so that I could play along for fun.

nguồn: Thể thao đông dương (7 tháng 10 1943).

600,000 thanh niên Đông Dương tham gia phong trào thể thao của chính quyền Pháp Vichy. Các thanh niên tham gia chương trình này được coi như là tinh hoa của xứ Đại Đông Pháp tương lai.

Tất nhiên Tư Bụng, đại biểu của phe cũ, không thể kịp theo nhịp đi hành quân của tương lai này. Vọng cổ thì lỗi thời - hành khúc là tương lai.

Distractions et promenades (Cuộc vui và rong chơi) - 1922

L'hiver venant, il nous est très agréable de constater le retour d'un peu de movement et de gaieté. L'exode du samedi vers Doson a pris fin, aussi notre coquette ville de Haiphong désertée en été, reprend vie, la fraicheur revenue. La présence dans nos murs de la troupe de M Dupuis, y est pour beaucoup: c'est un orchestre de plus que nous posiédon, grâce à son concours, les amateurs d'apéritifs-concerts à l'Europe ont entendu jouer dimanche soir, la magnifique partition de "Carmen", vrai régal pour les oreilles délicates et amoureuses de musique.

D'autre part il y avait thé Tango au "Commerce" pour les fervent de la danse La musique militaire donnait, à la même heure, son concert au jardin Jules Ferry: sous la savante direction de son chef Gamet.

Les cinémas "Pathé" "Gaumont" et "Paul Bert" ont ouvert leur portes en matinée. Nous n'avion que l'embarras du choix. ...

Mùa đông sắp đến làm chúng ta rất vui thấy sự quay trở lại của một ít chuyển động và vui tươi. Chuyến hành trình ngày thứ bảy đến Đồ Sơn đã kết thúc, nhờ vậy thị trấn Hải Phòng xinh đẹp, vắng vẻ trong mùa hè của chúng tôi đang nhộn nhịp, sự vui tươi cũng mới trở lại. Sự hiện diện trong các bức tường chúng ta của gánh M Dupuis có rất nhiều thứ: là một dàn nhạc đầy đủ hơn chúng tôi từng có, nhờ vậy, những người yêu thích rượu khai vị kiểu châu Âu đã nghe chơi buổi tối Chủ nhật bản phổ tuyệt vời của "Carmen", một món quà thực sự dành cho những đôi tai tinh tế yêu âm nhạc.

Mặt khác, có phòng trà Tango tại "Commerce" dành cho những người mê khiêu vũ. Với âm nhạc quân đội đồng thời có tổ chức buổi hòa nhạc tại khu vườn Jules Ferry dưới sự điểu kiện tài tình của xếp Gamet.

Các rạp chiếu bóng "Pathé" "Gaumont" và "Paul Bert" đã mở cửa vào buổi sáng. Chúng tôi tha hồ lựa chọn. ...

nguồn: France-Indochine 8 tháng 11 1922

Chuyện đường phố - Những điệu nhạc lỗi thời - Huyền (1957)

Ai đi qua đầu phố Hàng Bài thì cũng nghe vọng ra một điệu nhạc "bờ-lu-dơ", "xít-uynh", "tăng-gô"... Người ta tưởng là nơi khiêu vũ, nhưng không, đó chỉ là một hiệu giải khát. 

Có anh bạn từ trong căn nhà nhỏ ấy bước ra, xoa tay khoan khoái bảo: "Thật là sống lại một ngày"! Câu nói đó làm tôi suy nghĩ. 

Tôi liền hỏi bạn: nghe làm gì điệu nhạc ấy. Anh tỏ vẻ không bằng lòng. Nhưng rồi anh bảo: Tại chủ hiệu cho mình nghe chứ mình cũng chẳng thú lắm đâu. 

Cũng có người góp ý kiến với chủ hiệu nên nua những đĩa hát có điệu nhạc lành mạnh hơn. Chủ hiệu đồng ý và cám ơn, nhưng rồi thả một câu "thòng": Không cho chạy loại đĩa này thì khác họ đòi. 

Thế là: không ai muốn cả! Nhưng tại sao máy hát cứ chạy và từ các đĩa hát cũ lại vang lên các điệu nhạc giật gân gợi lại những ngày u am?

nguồn: Độc Lập 6 tháng 7 1957

Uống giải khát phố Hàng Bài có ưu điểm là được nghe nhạc blues, nhạc twist (xít-uynh?),  và nhạc tango.  Đúng là một nơi khiêu vũ - và lúc bấy giờ khiêu vũ không bị cấm.  Thực ra sau năm 1954 không nhạc nào bị cấm.  Dư luận, như bài dư luận ở trên, giải quyết hết.  Điều nổi bật là năm 1957 người Hà Nội còn giữ và nghe đĩa hát cũ.

[Có bạn comment là chắc xít-uynh có nghĩa là "swing." Nói thế cũng hợp lý]