"Nếu một mai khi hòa bình" (If Tomorrow When There's Peace) - Hĩm (1972)

Ruộng có người cầy

Rice fields have tillers

Đĩ điếm trở về với phông-ten

Prostitutes return to public taps

Nhà hát tây phá sản

The Municipal Theater goes bankrupt

[đón coi vở hát lịch sử Vàng Cục / gánh Chướng Chì Thủ Đô]

[come see the play Solid Gold / The Capitol Certification Troupe]

Ca sĩ phòng trà đi khứa bến xe đò

Tea room singers go entertain at bus stops

nguồn: Con Ong [Bee] Tết 1972

Peace was the overwhelming hope of the people of the Republic of Vietnam (South Vietnam) especially by the 1970s. In 1972 and 1973 they held great hopes that a peace accord would be reached, and one was signed in Paris in January 1973.

Con ong was a humorous Saigon newspaper. This cartoon imagines how the arrival of peace would disrupt every day life in the South. Men tilling the rice fields is a natural, desirable result. When they put down their weapons, men can return to the countryside to resume their lives as peasants.

The second panel about prostitutes is a little more complicated to explain. The idea here is that the young women who entered this profession would have otherwise worked as con sen or servants -- the servants who brought water from public taps into their employers' homes. 

Peace apparently bankrupt edthe cải lương theatrical troupes. The troupe in the cartoon appears to have received a sort of subsidy (no more paying audiences?).

The final panel implies that singers would no longer be employed in tearooms and have to earn a living as "xẩm" - itinerant, beggar musicians.

In retrospect this cartoon almost augurs the future after 1975. The new government would have a surplus of city people, discharged military men, as well as people employed in the arts and decadent activities (prostitution and tearooms). Their future dispositions are not predicted entirely accurately, but in some ways they are not so far off.

Mười đầu ngón tay (Ten Fingertips) - Trúc Phương (1966)

chậm vừa tha thiết

slow and earnest

Mười đầu ngón tay thương không thôi lúc tượng hình hài, đứng giữa trời vây quanh u hoài ngăn bão nổi, vượt u tối cơm quê hương nuôi trong gian nan đêm tuổi thành người.
Ten beloved fingertips irresistibly take physical form, standing in the prevailing weather, sad memories of rising storms, overtake the darkness, the motherland's rice nourishes during the hardened straights and formative nights

Mười đầu ngón tay ôi gieo neo đếm từng ngày dài, không nửa lời mang con dâng đời khi linh hồn nằm thoi thóp qua hai mươi năm, hai mươi năm máu đổ từng hồi.
Oh ten hard-worn fingertips count each long day, not half a word bearing your child welcomed into life when the soul is set at death's door after twenty years, twenty years of flowing blood through each cycle.

Rồi bước non dại đeo lên vai tình yêu theo dấu bôi phấn, thoa son cho nhân thế giận hờn, ôi tay đỏ sơn trên làn tóc đau buồn.
Then young, naive steps shoulders burdened by, love following a powdered trail, rouge for vindictive existence, oh hands painted crimson upon strands of pained, sad hair.

Mười đầu ngón tay ôm đêm thâu thép lạnh rợn người, đêm thương đời nên đêm ngậm ngùi.
Ten fingertips caressing the deep night, cold steel frightens people, evening pities life so evening feels sorrow.

Van nhân loại đừng gian dối xin yêu nhau thôi như trong nôi lúc mới chào đời.
I Implore mankind to cease its deceit, ask that we only love one another, like when we were in the cradle and greeting life.

nguồn: Trúc Phương, "Mười đầu ngón tay" (Saigon: Tác giả, 1966)

Trúc Phương was the great writer of Vietnamese bolero songs. His songs are rich in folk flavor and have direct, penetrating lyrics. He often wrote about love, the soldiers of the Republic of Vietnam and especially these two topics together - love of soldiers of the Republic of Vietnam.

"Mười đầu ngón tay" is a very atypical song. It's not a boléro and to me it sounds more like central region music than southern music. The melody opens hovering over major chords then reaches a point of minor key tension with the lyrics "quanh u hoài ngăn bão nổi, vượt u tối" (sad memories of rising storms, overtake the darkness).

A twenty year old Hoàng Oanh introduced the song in 1966. Y Vân orchestrated and recorded it for Việt Nam records. The tremolo string runs introduce the song's message clearly. It was written during a time of ubiquitous war, baby boy coming to life a world full of love, yet cast into a parallel world of death and blood. A girl from out of innocence must enter a world of powder and falseness. Trúc Phương wants everyone to return to that innocence.

There is a telling detail on the cover illustration of the song. A young man slashes with his sword, heroically withstanding fire all around. Images of warfare abounded throughout Vietnamese song and lore from the 1940s and even up to this time. Trúc Phương's song is not specifically anti-war -- it goes deeper than that. He questions society's willingness to accept the deceit of those who would promote war and death. 

The Republic of Vietnam allowed enough freedom for him to make this statement. It was not a popular statement. Only a couple of singers have recorded this song (Hoàng Oanh and Hương Lan) and the uploaded Youtube records have only a few views.

Shocking Music: Popular Song and Vietnam's Generation Gap

I have uploaded and made available one of my most important research papers. "Nhạc gây sốc" / "Shocking Music" was a term used by the Vietnamese press to describe the music listened to by Vietnam's young people during the first couple of decades of the 2000s. Specifically the young people who did not look to European-American popular music for entertainement. Often these were young people of the lower, less educated classes. 

This music was often accompanied by videos that were the hook that brought audiences to these songs. I became aware of this music by observing my nephews when visiting my wife's village. The music and lyrics are very simple, but refreshingly direct. I find an antecedent in the songwriter of Vinh Sử. These "shocking songs" were based on similar themes but addressed them in everyday language, without metaphor or fancy words.

I have not tried to publish this article in a peer-reviewed journal for two reasons. The first reason is that I include many illustrations that I would not be able obtain permission to reprint. The second is that an inevitable result of the peer-review process is the cutting of a great deal of detail. I love the detail and I hope that this detail helps future readers and researchers.

LINK:

https://www.academia.edu/171297951/Shocking_Music_Popular_Song_and_Vietnams_Generation_Gap

I am not a fan of Academia.org, but it provides a platform where I can communicate my ideas to wider audience. You can find more of my papers here:

https://204.academia.edu/JasonGibbs

Tôi đã tải lên và công bố bài nghiên cứu là một trong những quan trọng nhất của mình. "Nhạc gây sốc" là thuật ngữ được báo chí Việt Nam sử dụng để miêu tả thể loại nhạc mà giới trẻ Việt Nam nghe trong hai thập kỷ đầu của những năm 2000. Cụ thể họ là những người trẻ không tìm đến nhạc pop Âu-Mỹ để giải trí. Thường thì khán giả nhạc này là những người trẻ thuộc tầng lớp xã hội thấp, ít học hơn.

Loại nhạc này thường đi kèm với các video là yếu tố chính thu hút khán giả đến với những bài hát này. Tôi biết đến thể loại nhạc này khi quan sát các cháu của tôi trong những chuyến thăm quê vợ tôi. Nhạc và lời bài hát rất đơn giản, nhưng lại rất trực tiếp và dễ hiểu, dễ thuộc. Tôi tìm một tiền sử trong nhạc sĩ Vinh Sử. Những "bài hát gây sốc" này dựa trên những chủ đề tương tự nhưng được thể hiện bằng ngôn ngữ đời thường, không dùng ẩn dụ hay từ ngữ hoa mỹ.

Tôi không cho xuất bản bài viết này trên một tạp chí khoa học có bình duyệt vì hai lý do. Lý do đầu tiên là tôi đã sử dụng đến nhiều hình ảnh minh họa mà tôi sẽ không xin được phép in lại. Thứ hai là, một kết quả tất yếu của quá trình bình duyệt là việc lược bỏ rất nhiều chi tiết. Tôi thì mê những chi tiết này và hy vọng rằng chúng sẽ làm lợi ích cho độc giả và các nhà nghiên cứu trong tương lai.

LIÊN KẾT:

https://www.academia.edu/171297951/Shocking_Music_Popular_Song_and_Vietnams_Generation_Gap

Tôi không thích cơ sở Academia.org cho lắm, nhưng nó cung cấp một nền tảng để tôi có thể truyền đạt ý tưởng của mình đến nhiều người hơn. Các bạn có thể tìm thêm các bài nghiên cứu của tôi ở đây:

https://204.academia.edu/JasonGibbs

La musique au Square Paul Bert (Music at Paul Bert Square) (1907)

On nous adresse une réclamation au sujet de la composition des programmes de la musique au square Paul Bert. Le climat de la colonie engourdit suffisamment, nous dit-on, pour que la musique des squares, où nous allons après diner, promener notre digestion plus ou moins pénible soit pimpante, gaie et capable de nous réveiller. Nous n'allons pas là pour entendre de la musique classique ou l'opéra qui nous oblige à un effort d'attention; quelques airs de valse ou d'opérette feraient bien mieux notre affaire.

La musique de 9e colonial est excellente et son chef plein de bonnes intentions, aussi n'avons nous pas la moindre pensée malveillante à leur égard.

Nous réclamons des morceaux un peu plus alertes, voilà tout!

Someone has sent us a complaint about the music programs at the Place Paul Bert. The colonial atmosphere, we are told, is sufficiently sluggish so that the music in the squares, where we go after dinner to stroll through with our more or less troublesome digestion, should be lively, cheerful, and capable of waking us up. We don't go there to hear classical music or opera, which require a concerted effort of attention; a few waltzes or operetta tunes would suit us much better.

The 9th Colonial Regiment band is excellent, and its conductor is full of good intentions, so we don't harbor the slightest ill will toward them.

We are simply asking for some slightly more spirited pieces, that's all! 

Chúng tôi được nhận một bức thư than phiền về chương trình âm nhạc tại Place Paul Bert [Vườn hoa Chí Linh]. Người ta nói rằng khí hậu thuộc địa khá trầm lắng, nên âm nhạc ở các quảng trường, nơi chúng tôi thường đi dạo sau bữa tối để thư giãn sau một ngày mệt mỏi vì tiêu hóa, cần phải sôi động, vui vẻ và có khả năng giúp chúng tôi tỉnh táo hơn. Chúng tôi không đến nơi đó để nghe nhạc cổ điển hay opera, những thể loại đòi hỏi sự tập trung cao độ; một vài điệu waltz hay ca kịch opéra sẽ phù hợp với chúng tôi hơn nhiều.

Ban nhạc của Trung đoàn Thuộc địa số 9 rất xuất sắc, và nhạc trưởng của có nhiều ý định tốt đẹp, vì vậy chúng tôi không hề có ác cảm nào đối với họ.

Chúng tôi chỉ đơn giản là yêu cầu một vài bản nhạc sôi nổi hơn một chút, thế thôi! 

source: Courrier d'Haiphong 14 juillet 1907

Military band concerts were a regular feature of colonial Indochina. This was an era before people listened to recorded music (sound recordings were still rather poor in sound quality). Anybody who wanted to hear music had to make it themselves or listen to it performed live.

The European population of Hanoi was like a village within the city. It was small enough that the limited number of cafés, restaurants and cultural events attracted mostly the same people. Place Paul Bert was (and is) located adjacent to the Hôtel Métropole (today's Sofitel Legend Metropole Hanoi). The audience gathered, seated in folding chairs, around the gazebo in the square.

Imagine a Hanoi without the din of thousands of motor vehicles, without throbbing amplified sound. The weather for a July concert even in the early evening must have been sweltering. The author asks for lively music, presumably to counteract the innate lethargy of colonial life in Tonkin. He or she also does not want to be uplifted by serious classical music and prefers lighter fare.

Cây đàn muôn điệu (Lute Of Many Thousand Tunes) - Thế Lữ (1934)

Gửi cho Tứ Ly

Tôi là người bộ hành phiêu-lãng
I'm a rambling wanderer
Đường trần gian suôi ngược để vui-chơi:
Up and down life's highway for fun
Tìm cảm giác hay trong tiếng khóc, câu cười,
Looking for fine sensation in tears and laughter
Trong lúc gian lao, trong giờ sung sướng,
Midst hardship and happiness
Khi phấn đấu cũng như hồi mơ tưởng.
In struggle just like reverie
Tôi yêu đời cùng với cảnh lầm than,
I love life with its scenes of privation
Cảnh thương tâm, ghê gớm, hay dịu dàng.
Scenes painful, terrible, or gentle
Cảnh rực rỡ, ái ân hay dữ dội.
Scenes brilliant, loving or bitter

Anh dù bảo: tính tình tôi thay đổi,
You say: my personality changes,
Không chuyên tâm, không chủ nghĩa: nhưng cần chi?
I lack concentration, ideology: but who needs that?
Tôi chỉ là một khách tình si
I'm just a dandy
Ham vẻ Đẹp có muôn hình, muôn thể.
Mad about Beauty, multifaceted, multiform
Mượn lấy bút nàng Ly Tao tôi vẽ,
Borrowing Miss Li Sao's brush, I'll paint
Và mượn cây đàn ngàn phím, tôi ca
Borrowing a lute of thousand frets, I'll sing of
Vẻ đẹp u trầm, đắm đuối, hay ngây thơ,
Beauty, melancholy, impassioned or naive
Cũng như vẻ Đẹp cao siêu, hùng tráng
Just like a transcendent, majestic Beauty
Của non nước, của thi văn, tư tưởng.
Of the nation, of verse and thought
Dáng yêu kiều tha thướt khách giai nhân;
The charming, graceful look of a beautiful lady
Ánh tưng-bừng linh hoạt nắng trời xuân;
The spirited lively light of spring sunlight
Vẻ sầu muộn âm-thầm ngày mưa gió;
The look, mournful and gloomy, of rain;
Cảnh vĩ đại, sóng nghiêng trời, thác ngàn đổ;
Awesome scenes, waves across the skyline, a mountain cascade;
Nét mong manh, thấp thoáng cánh hoa bay;
Ephemeral features like gleaming flower petals in flight;
Cảnh cơ hàn nơi nước đọng bùn lầy;
Scenes of deprivation in a muddy mire;
Thú sán lạn mơ hồ trong ảo mộng;
Brilliant pleasures dimmed in reverie;
Chí hăng hái đua ganh đời náo động:
An eagerness to confront life's tumult:
Tôi đều yêu, đều kiếm, đều say mê.
I love, I seek and I'm enraptured.
Tôi sẵn lòng đau vì tiếng ai bi,
I'm ready to feel pain because of mournful sounds,
Và tôi cảm khái bởi những lời hăng hái.
And I'm aggrieved by eager words
Tôi ngợi ca với tiếng lòng phấn khởi,
I praise with an inspired voice
Tôi thở than cùng thiếu nữ bâng khuâng,
I sigh along with the sorrowful lass,
Tôi véo von theo tiếng sáo lưng chừng,
I tunefully follow the wavering flute,
Tôi yên ủi với tiếng chuông huyền diệu,
I'm consoled by the mysterious bell's peal,
Với Nàng Thơ, tôi có đàn muôn điệu,
With the Mistress of Verse, I have a lute of a thousand tunes
Với Nàng Thơ, tôi có bút muôn mầu;
With the Mistress of Verse, I have a pen of a thousand colors
Tôi muốn làm nhà nghệ sĩ nhiệm mầu;
I want to be a bewitching performer;
Lấy Thanh-Sắc trần-gian làm tài liệu.
Who extracts from the world's Tones and Beauty a document.

nguồn: Thế Lữ, "Cây đàn muôn điệu," Phong Hóa số Tết 1934

This remarkable poem was dedicated to Hoàng Đạo (Tứ Ly, real name Nguyễn Tường Long), one of Thế Lữ's colleagues from the Self-Reliance Literary Group (Tự Lực Văn Đoàn). It's a pity that the events of 1945-1946 separated these two friends and colleagues.

The poem exalts a world of beauty and feelings available to the creative artist, a creative artist who allows the beauty of nature and an understanding of and sympathy with humanity to shape his works.

Thời buổi này bà chị cứ bầy vế làm gì cho tốn kém... (Nowadays Sister Why Do You Keep Showing of at Great Expense) - Song Hỷ (1957)

-- Thời buổi này bà chị cứ bầy vẽ làm gì cho tốn kém...
-- Vâng, bà chị cũng thông cảm cho, đây là em "khai thác vốn cũ" đấy chứ!

-- Nowadays sister why do you keep showing of at great expense...

-- Sure, please understand, sister, I'm here "making use of old capital!"

nguồn: Thời mới 10 tháng 11 1957.

"Khai thác vốn cũ" is a formula used in Vietnamese communist writing. It means utilizing the best aspects of traditional folk culture. Looked at today, almost 70 years after this cartoon was published, that's exactly what we're seeing. At the government's instigation "hát chầu văn" (a sung form of mediumship illustrated above) has been designated an "intangible cultural heritage."

In 1957 the government viewed this ritual practice as a wasteful, backward superstition. This was at a time when they were trying to focus the nation's resources on their mission of "building socialism." When money was scarce, this was considered to be a wasteful extravagance. Barley Norton in Songs for the Spirits: Music and Mediums in Modern Vietnam has written about how this practice was suppressed. 

Société Philharmonique (Philharmonic Society) (1919)

Samedi soir, à la Philharmonique, troisième représentation depuis le debut de la saison, donnée au bénéfice de l'oeuvre du "Secours aux rapatries", qui a vraiment lieu de se féliciter car cette fête fut l'une des plus résussies de la saison, si l'on en juge par les applaudissements et le fou rire qui n'ont cesse d'agiter la salle. C'est dire en peu de mots, que les numéros bien choisis, ont été parfaitement exécutés par des interprètes de choix, ce qui n'étonnera personne, car c'est devenu une habitude pour les artistes de la Philharmonique.

Et "Pour ce que le rire est le propre de l'homme" nous persistons à penser que la gaiété est le meilleur des fortifiants pour les organismes fiables. Allons donc rire a la Philharmonique et foin de la grippe!

Saturday evening at the Philharmonic the third performance since the beginning of the season given to benefit the "Repatriates' Aid" charity, was a resounding success. This event was one of the most successful of the season, judging by the enthusiastic applause and uproarious laughter that filled the hall. In short, the well-chosen acts were flawlessly executed by top-notch performers, which will surprise no one, as this has become a hallmark of the Philharmonic's artists.

And since laughter is the essence of humanity, we remain convinced that cheerfulness is the best tonic for robust health. So let's go laugh at the Philharmonic and forget about the flu!

Tối thứ Bảy tại Hí Viện Khuyến Nhạc, buổi biểu diễn thứ ba kể từ đầu mùa được tổ chức nhằm gây quỹ từ thiện "Hỗ trợ người hồi hương", đã thành công vang dội. Sự kiện này là một trong những sự kiện thành công nhất mùa, nếu được đánh gíá qua những tràng vỗ tay và tiếng cười rộn ràng không ngừng vang vọng khắp khán phòng. Tóm lại, các tiết mục được lựa chọn kỹ lưỡng đã được các nghệ sĩ hàng đầu trình diễn một cách hoàn hảo, điều này không có gì đáng ngạc nhiên, vì đây đã trở thành dấu ấn của các nghệ sĩ tại Hý Viện Khuyến Nhạc.

Tại vì "Tiếng cười là bản chất của con người, "chúng tôi vẫn tin rằng sự vui vẻ là liều thuốc tốt nhất cho sức khỏe dồi dào. Vậy thì hãy đến Hý Viện Khuyến Nhạc và cười thỏa thích, quên đi cơn cảm cúm!

source: Independance Tonkinois 21 janvier 1919

This performance of the Société Philharmonique in Hanoi was a variety show with vaudeville skits, popular songs and classical music. Monsieur Laot directed the orchestra, although calling it an orchestra was perhaps an exaggeration. There were five or six instrumentals who also worked at the Métropole Hotel. They  performed works such as Noces de Figaro - The Marriage of Figaro Overture by Mozart, the "Carillon" from Bizet's l'Arlésienne Suite, and "Pastourelle Poitevine" - a "Chant Provençal" or song from Provence.

The French in Hanoi were starved for entertainment and were enormously grateful for such performance. Many members of the French community participated in these events as amateur performers.

Liste des rue de la ville (A List of City Streets / Danh sách các phố thành phố) (1907)

de Hanoi en Coc-Ngu et en française
(Dénominations adoptée par la Municipalité)

of Hanoi in Quoc-Ngu and in French

(Names adopted by the Municipality)

ở Hà Nội bằng Quốc Ngữ và bằng tiếng Pháp

(Các tên được chính quyền thành phố thông qua)

source: Courrier d'Haiphong 14 septembre 1907