Hiển thị các bài đăng có nhãn dàn nhạc. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn dàn nhạc. Hiển thị tất cả bài đăng

23 tháng 4, 2014

Haiphong Hội 14 juillet

6 giờ: Bắn súng đại-bác;
7 giờ 30: Thi xe đạp cho các người Tây dự thí;
8 giờ: Thi xe đạp cho người Nam dự thí;
8 giờ 30: Thi chạy;
...
Từ 16 giờ đến 18 giờ: Hát chèo;
Từ 18 giờ đến 19 giờ: Hoà nhạc ở vườn hoa Jules Ferry;
18 giờ: Bắn súng đại bác;
Từ 20 giờ đến 22 giờ Chớp bóng giữa giới ở chỗ sông Bonnal;
20 giờ 30; Đốt đèn ở các phố, ở nhà hát Tây và ở vườn hoa Amiral Pottier; đố cây bông ở trước nhà hát Tây;

21 giờ rưỡi mở cuộc khiêu vũ tại phòng hội âm nhạc "Société Musicale" để mừng chiến hạm "Primaguet" tới nơi.

nguồn: Hà Thành ngọ báo 7 juillet 1927, 2.

14 tháng 7, tức là 14 juillet, là ngày lễ lớn nhất của quốc Pháp làm kỷ niệm ngày chiếm được ngục tù Bastille.  Như vậy ngày đó rất có ý nghĩa cho chính quyền Pháp ở Đông Dương.  Một mặt là họ làm các sinh hoạt chứng minh sức mạnh của "mẫu quốc" Pháp như bắn đại bác, phô bày tàu chiến hạm.


Chiếm hạm Primaguet (nguồn: navypedia.org)

Sáng sớm cũng có các cuộc chạy đua.  Thi xe đạp có phân biệt người Tây với người Nam.  Cuộc thi chạy thì hình như có cả Tây cả Nam tham gia.

Ngày lễ này cũng có các sinh hoạt văn hóa.  Nhạc dân gian cũng có với một buổi biểu diễn hát chèo.  Có một tiếng "hòa nhạc ở vườn hoa Jules Ferry."
Tonkin - Haiphong - Square Jules Ferry

"Hòa nhạc" trong trường hợp này chắc có ý nghĩa là dàn nhạc kèn của quân đội Pháp.  Chắc họ cử một số hành khúc, một số tác phẩm nửa cổ điển Tây phương và một số tác phẩm phổ thông.  Chương trình "chớp bóng thì chỉ biết là phim câm.  Rồi cuối đêm có cuộc khiếu vũ. Chắc một đây là một cuộc khiếu vũ lịch lãm vì ban nhạc là Société Philharmonique là một dàn nhạc cổ điển hay nửa cổ điển.  Thuở ấy dân số người châu Âu ở Hải Phòng chưa đến 5 nghìn người.


Hình như hiện nay chỗ Square Paul Bert nằm gần các ngã phố Điện Biên Phủ, phố Tam Bạc và Nguyễn Trí Phương.  Rue du Commerce hiện nay là phố Lý Thường Kiệt.

9 tháng 10, 2012

bảy phụ nữ, bảy đàn tranh


nguồn: Lam Điển, "Xưởng nhạc cụ Việt Nam," Thời mới (5 tháng 1 1965), 4.


Cách đây vài tháng tôi soạn post "Tốp thập lục của Đoàn nhạc Dân tộc trung ương."  Trong bài ấy cũng có một tấm ảnh bảy phụ nữ, bảy đàn tranh.


Các ảnh hơi mờ, thì không biết có chung một "tốp" trong cả hai ảnh.

Tôi xem các ảnh này và tự hỏi "meme" này xuất phát từ đâu ra.  Meme có thể tạm định nghĩa theo ý của Richard Dawkins là một replicator - một cái tái tạo. Nó là một unit of cultural transmission or a unit of imitation (một đơn vị chuyển giao văn hóa, một đơn vị bắt chước)

Người Việt có ý kiến cho một nhóm phụ nữ mặc quốc phục ngồi thành hàng với các đàn tranh trước mình, hai tay sẵn sàng để gẩy dây từ bao giờ?

Hồi xưa (trước đây 100 trăm năm chẳng hạn) không biết có bao nhiêu phụ nữ chơi đàn.  Trong nhạc tài tử một phần lớn các nghệ sĩ đàn tranh vốn là đàn ông.

Có ai bao giờ xuất bản những đĩa hay băng của một tốp đàn tranh?  Nếu có, có bạn nào sưu tầm băng đĩa như xin cho tôi hay.  Lúc giải trí, bạn nào thích nghe một nhóm người phụ nữ gẩy bài bản "Lý ngựa ô" với một nhóm đàn tranh không?

Tôi nghĩ rằng ý nghĩa của các tốp / đoàn kiểu này hoàn toàn thuộc về chủ nghĩa quốc gia.  Hình ảnh ở trên có quốc tính và nữ tính.  Các cô gái, phụ nữ chơi đàn tranh như thế chứng tỏ lòng yêu nước Việt, yêu văn hóa Việt.  Tôi nghĩ rằng rất nhiều người thích hình ảnh ở trên dù không ưa nghe âm thanh đi cùng cho lắm.

Đàn tranh vốn chỉ có một đàn chơi cho giải buồn hay trong một ban nhạc tài tử hòa cùng với các nhạc cụ truyền thống khác.  Bao giờ mà có ý kiến tập trung một số người - từ 2 đến 200 - để chơi chung một giai điệu?  Tôi nghĩ rằng thì mới có nhu cầu này từ khi mà các giáo viên / nghệ sĩ bắt đầu dạy các đàn truyền thống bằng các nốt ký âm.

Có một điều nữa là có lẽ meme này đã thông qua Trung Quốc trước khi đến với Việt Nam.  Trung Quốc có một đàn tương tự gọi là guzheng.

Ở Singapore dàn nhạc guzheng được phát triển nhiều.  Thí dụ trường Loyang Secondary School có một Guzheng Ensemble.


nguồn: Loyang Secondary School

Toàn phụ nữ mặc quốc phục giống như Việt Nam.  Có phải Singapore học theo Việt Nam?  Hay cả có một nguồn gốc chung khác?  Hay cái nhu cầu giáo dục, thẩm mỹ, quốc gia xuất hiện ở hai nơi này (và các nơi khác) một cách độc lập.

14 tháng 2, 2012

Fanfares annamites au Tonkin: [photographie de presse] / Agence Meurisse



Dàn nhạc kèn An Nam ở Đông Kinh. Nguồn: Bibliothèque nationale de France [Thư viện Quốc gia Pháp].

Trên trống lớn có chữ "Fanfare de Hadong" / Dàn nhạc kèn Hà Đông.  Có lẽ đây là dàn nhạc của Hoàng Cao Khải bảo trợ?  Ai là người chỉ huy?