"Bình minh của một thời đại" - Tôn Thất Tiết (1965)

Hiện nay âm nhạc vẫn giữ màu sắc nhân loại vì thế giới chúng ta chỉ có trên quả đất này thôi. Nhạc Nhật bản hay nhạc dân tộc Mỹ châu tuy khác nhau về màu sắc dân tộc, nhưng đều co một tính cách chung là "nhân loại tính." Nhưng mỗi khi đã bước vào giai đoạn từng thế giới trong ngân hà và trong vũ trụ thì âm nhạc sẽ phải thế nào? Tôi muốn nêu ray đây danh từ "vũ trụ tính" trong âm nhạc. Âm nhạc biến chuyển từ dân tộc đến nhân loại và vũ trụ nghĩa là nó phải có dân tộc tính đến nhân loại tính và vũ trụ tính.

Tôn Thất Tiết, "Bình minh của một thời đại," Bách Khoa #202 (1 tháng 6 1965), 33-36.


Hy vọng 267 của Tôn Thất Tiết sáng tác (1969).

Lời tỏ tình mùa xuân (Spring's Expression of Love) - Thanh Tùng (1987)

Mùa Xuân đến đạp xe trên phố tóc xõa vai mềm
Spring comes pedaling a bike on the lane, hair flowing over thin shoulders
Mùa Xuân hát nụ hoa thơm ngát nở trên môi hồng
Spring sings from sweetly fragrant blossoms blooming upon rosy lips
Mùa Xuân rất hiền lặng yên ngồi nghe tôi hát
Spring so gentle and still listens to me sing
Và tôi biết rằng nói yêu em là điều khó khăn
And I know that saying I love you is difficult
Mùa Xuân đến rồi, mùa Xuân nói giùm với em
Spring has come, Spring speaks for me to you
Tình yêu rất gần tình yêu hãy đừng là cánh chim.
Spring is so close, spring don't be a bird on the wing
Em ơi nghe chăng mùa Xuân, mùa Xuân hát ở trong lòng
Dear, surely you hear Spring, Spring sings in our hearts
Đất nước với sức sống mới như chim én bay trên trời cao
The land with its new vitality is like the swallow flying in sky high above
Em ơi nghe chăng tình yêu, tình yêu hé nở ban đầu
Dear, surely you feel love, love opening in blossoms so slightly for the first time
Như Xuân đang sang mênh mang, như con tim yêu thương nồng say.
Like Spring passing into vastness, like a heart with ardent love.
Mùa Xuân lại đến với những tiếng hát bát ngát
Spring comes again with its voice singing without end
Với những con người cuộc đời mang con tim say trong tương lai
With people in their lives bringing their passionate hearts into the future
Mùa Xuân vẫn còn đang ở lại.
Spring still remains
Mùa Xuân rất hiền, lặng yên ngồi nghe tôi hát
Spring so gentle still listens to me sing
Còn em lặng yên ngồi nghe lời tỏ tình của mùa Xuân
As you sit still and listen to Spring's expression of love.

nguồn: Giọt sương trên mi mắt: 10 tình khúc Thanh Tùng (Hà Nội: Nhà xuất bản Âm Nhạc, 1990).


Ngọc Thúy ca một thuở đi xe đạp. Việt Nam năm 1987 rất khác xa. Có phải là "Đất nước với sức sống mới" là đất nước Việt Nam đổi mới?

Đêm - 1 (Night - 1) - Thanh Tâm Tuyền (1964)

1.

Những đêm nào chiến tranh đã quên
Some nights forgotten by war
Con mắt đen niềm im lặng
Black eyes enjoying silence
Anh vẫn đi hoài trong thành phố
I still walk endless in the city
Cô đơn
Alone
Trưa nắng cháy
Burning noon sun
Vào sâu trong ghẻ lạnh
Penetrating deeply through indifference
Với máu trong tim
With blood in my heart
Chảy nhanh như máy móc đau ốm
Running swiftly like sickly machinery
Ở cuối đêm
At night's end
Em rũ tóc nói những lời mê sảng
You let your hair down uttering impassioned words
Những ám hiệu
Passwords
Của mặt biển đen không
Are they of the inky sea's surface
Tình yêu tuyệt vọng
Desperate love
Anh xé tóc em cùng những cành lá chết
I tear at your hair together with dead leaves
Mùa thu
Autumn
Ghi thương tích nơi cườm tay
Records a wound at the wrist
Khóa chặt
Tightly locked
Anh xô ngã em từ chóp đỉnh hạnh phúc
I knock you down from the highest peak of happiness
Khuôn mặt vỡ tan
A face dissolves
Như cẩm thạch
Like marble
Như nước mắt
Like tears
Như muôn đời
Like eternity
Không hối hận
No regrets
Con đường anh phải đi một mình
On the road I must go alone
Trần truồng dã thú
Naked wild beasts
Ðón anh ở cuối đường
Great me at road's end
Hố sâu vĩnh viễn
An eternal deep hole
Không có em
Without you

Bên kia bức tường
On the other side of the wall
Anh bị nhốt trong trại hủi
I'm locked up in a leper camp
Tiếng ngàn năm em gọi
With a sound of all time you call
Yêu nhau hết một đời
We love each to the end of one life
Hết một đời chưa đủ
To end of one life isn't enough
Còn kiếp nào gặp nhau
Is there a incarnation to meet again
Anh nguyền rủa
I curse
Lời thằng du đãng
A vagabond's words
Ðừng ràng buộc thiên tài
Don't bind genius
Con chó vào cột nhà
A dog enters a house's columns
Cho đi hoang làm cơn lốc bi thảm
To go wild it makes a tragic vortex
Cuốn ngay chính mình chết theo không gian
Carrying me away, dying with space

nguồn: Thanh Tâm Tuyền, Liên Đêm Mặt trời tìm thấy (Saigon: Sáng Tạo xuất bản, 1964) talawas đăng lại.

nhạc xẩm ở miền Nam

nguồn: Cochinchine (Paris: Librairie orientaliste Paul Geuthner, 1935).

Đời sống âm nhạc ở miền Nam cách đây 85 năm.  Các nghệ nhân nhạc xẩm đến chỗ đồng như các chợ. Chắc họ chơi các bài bản nhạc tài tử. Nghệ nhân và người nghe đều đi chân đất.

Hiện nay môi trường âm thanh các phố đông rất ồn ào, toàn là máy móc hay qua các loa.  Sao mà nghe được vài ba đàn truyền thống không được ampli?  Hồi xưa dân phố cũng đứng im lặng nghe âm nhạc này.

Các tấm tranh có ống / khơi đựng tiền, như vậy các nghệ nhân là nhạc sĩ chuyên nghề.  Họ chơi nhạc để kiếm sống.

Có thêm một chi tiết lạ là các nghệ nhân gảy đầu bầu đều sử dụng đến bàn chân khi chơi đàn.

Tôi muốn nâng cao địa vị của phụ nữ (1932)

-- Ô hay! cái anh này làm trò gì thế?
-- Tôi muốn nâng cao địa vị của phụ nữ...

-- Hey! What game is he playing?
-- I want to elevate the position of women...

nguồn: Hà Thành Ngọ Báo (18 tháng 10 1932), 1.

Phố Tao Đàn? Hà Nội của các cụ thế hệ 1X rất vui nhộn.

Bài hát tuổi xuân (A Song of Spring) - Thế Lữ (1934)

Tuổi thanh-niên của chúng ta
The days of our youth

Như nắng trời xuân tươi sáng
Are like the bright, fresh sunlight of spring

Như chim trên cành vui ca.
Like a bird on a branch happily singing.

Em ơi! tội chi sầu cho lòng thêm nặng,
My dear! such a crime, the sadness that burdens your heart

Vì còn lâu mới tới buổi thu già.
For it's still a long while 'til autumn's old age.

Em nên hái đóa hoa tươi,
You should pluck fresh blossoms,

Cùng với ta cao tiếng hát.
Together with me lift your voice in song.

Cùng với ta nhởn nhơ chơi
Together with me be carefree

Trong cảnh vườn xuân gió đào qua thơm ngát
In this spring garden scene the wind the powerful fragrance peach blossoms

Lo mà chi đến những ngày mai?
Why worry about tomorrow?

Em trông đôi bướm kia bay
You see that pair of butterflies there

Lăng băng qua đó quay đây,
Leisurely passing hither, turning thither,

Yêu cánh hồng bay thăm hoa biếc.
In love with the rose flying to visit an azure bloom.

Bướm vô tư nào đâu có biết.
Unconcerned butterflies have no idea at all

--Nhưng mà hồn bướm vẫn chưa say.
--Yet the butterfly's soul is not yet intoxicated.

Em ơi! hỡi bạn ngây thơ!
Dear! Hail naive friend!

Trong lúc em tung đoá hoa,
While you fling away the blossom,

Trong lúc săn theo đôi bướm,
While you chase after the butterfly pair

Em có biết lòng ta sung sướng,
You know my heart is happy,

Vì em săn đuổi mấy vần thơ?
Is it because you chase after a few rhymes?

nguồn: Phong Hóa #90 (23 mars 1934), 3

Sharp Cassette Radio (1969)

SHARP

CASSETTE

RADIO

2 BANDS

KIỀU RD 405

Bắt đủ các đài thế giới - âm thanh nổi

Còn nhiều kiểu như: Home STEREO Tape Player RD802

Car STEREO Tape Player RD803

Cassette RD 403

Có bán khắp nơi -- Mọi thắc mắc về kỹ thuật xin liên lạc với:

Hãng Đặng-Thị-Hiền 90 Hiền Vương Saigon Đ.T. 21714

nguồn: Chính Luận 23 tháng 5 1969

Năm 1969 là thời kỳ ban đầu của máy / băng cassette ở Việt Nam Cộng Hòa.

Sharp Corporation (シャープ株式会社) là một công ty Nhật Bổn mà bắt đầu sản xuất máy cassette từ độ năm 1968.

Đường Hiền Vương hiện nay là đường Võ Thị Sáu.

 

Vẩn vơ (Aimless) - Nguyễn Bính

đã quyết không .... không .. được một ngày
I was determined not to ... not to ... for one day
Rồi yêu mất cả buổi chiều nay.
Then love wiped out the entire afternoon
Chiều nay bướm trắng ra nhiều quá!
This afternoon with so many white butterflies about!
Không biết chiều mưa hay nắng đây?
Who can tell whether there will be rain or shine

Lâu nay tôi thấy ở lòng tôi,
For a long time I've felt it in my heart
Như có tơ vương đến một người.
Like there's a tender bond with someone
Người ấy ... nhưng mà tôi chả nói.
That someone ... but I can't say it.
Tôi đành ngậm miệng nữa mà thôi.
I'm resigned to keep it bottled up inside.

Tôi quen ngậm miệng với tình xưa,
I've known how to keep an old love bottled up inside
Tình đã sang sông, đã tới bờ.
Love crossed the river, to the other shore
Tình đã trao tôi bao oán hận,
Love granted me so much spite
Và đem đi cả một thuyền mơ.
And took away a whole boat of dreams

Mơ có năm năm đã vội tàn,
Five years, the dream has quickly dispersed
Có nàng đan mãi áo len đan.
Of a lass always sewing a sweater, sewing.
Có nàng áo đỏ đi qua đấy,
Of a lass in a red tunic who went past there
Hương đượm ba ngày hương chưa tan.
Soaked in fragrance for three days, the fragrance hadn't dispersed

Mà hương đượm mãi ở hồn tôi,
But the fragrance forever saturated my soul.
Tôi biết là tôi yêu mất rồi!
I knew that what I loved had already gone!
Tôi biết từ đây tôi khổ lắm;
I knew that from then on I'd be wretched;
Chiều nay gió lạnh đấy, nàng ơi!
This evening the winds quite cold, ah lass!

Tất cả mùa đông đan áo len
All winter sewing a sweater
Cho người cho tất cả người quen.
For someone, for everyone we know
Còn tôi người lạ, tôi người lạ,
Yet I'm the stranger, the stranger
Có cũng nên mà không cũng nên.
Whether it should or shouldn't be.