Nữ nghệ sĩ Ái-Liên trong một cuộc gặp gỡ với các nghệ sĩ Tiệp-khắc tại Pơ-ra-ha (1956)

nguồn ảnh: Độc Lập 30 tháng 3 1957

Văn nghệ làm vai trò quan trọng trong lĩnh vực ngoại giao. Cộng hòa Tiệp Khắc là một trong những nước đầu tiên mở đại sứ quán ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau 1954.  Ái Liên được làm đại diện cho văn nghệ ở các nước Đông Âu.

Quan Thống Đốc Pagès (1938)

[tức Pierre André Michel Pagès - nguồn ảnh: Tân Tiến 10 tháng 9 1938]

 
Vào đầu năm 1938, tôi tham gia một buổi biểu diễn ca nhạc tại hội trường Philharmonique do giới nhạc sĩ Pháp tổ chức. Thống đốc Nam Kỳ Pagès cùng nhiều Âu đến dự. Tôi đưa nữ sinh ra múa hát bài "Anh hùng ca" là một bài tân nhạc. Nhưng tôi thì hát bài "Le chaland qui passe" (Chiếc xa lan đi qua"). Hội trường hoan nghênh nhiệt liệt.

 
Pagès liền gọi tôi và bảo ngày mai đến dinh Thống đốc gặp ông ta... Ông ta nói sẵn sàng cho tôi qua Pháp học thêm âm nhạc...

 
Viện lý do có những khó khan gia đình nên tôi không đi Pháp được nhưng tôi xin được trợ cấp tài chính và được tạo điều kiện dễ dàng để tiến hàng một cuộc hành trình từ Sài Gòn ra Bắc biểu diễn một chương trình nhạc cổ điển và nhạc nhẹ. Thống đốc Nam Kỳ Pagès chấp nhận.

nguồn: Nguyễn Văn Tuyên, "Những ngày đầu tân nhạc," Âm Nhạc số 3,4,5 1994.

Dỉa mới qua - Oria (1950)

Dỉa hát âm nhạc cải cách Việt-Nam do tài tử Việt-kiều hải ngoại trình hày với một ban nhạc hoàn toàn đăt sắt

TỔNG PHÁT HÀNH

Do nhà buôn LÊ-QUAN

8, Huỳnh-Thoại-Yến, Cholon (đường ngay cửa Chợlớn mới)

---------------------------

Xin tin cũng quí vị Đại-lý: mới  qua nhiều bài bản mới

Sài Gòn Mới 18 tháng 1950

Thông tin về các hãng đĩa ngày xưa rất hiếm hoi. Hiện nay nhiều người còn được sưu tầm đĩa hãng Oria. Hình như Oria là một công ty ở Pháp.  Nghĩa là người Việt hải ngoại tổ chức và sản xuất các đĩa để gửi về Việt Nam từ năm 1949 với các ca sĩ Ngọc Kim, Văn Lý, Hải Minh (tức là tiến sĩ dân tộc nhạc học Trần Văn Khê), Thu Hương và Hoàng Lan.

Riêng Hoàng Lan hát rất hay lắm. Tôi rất muốn biết thêm về chuyện đời ca sĩ Hoàng Lan ở nước Pháp.

Kỷ thuật trà của phụ nữ Việt Nam (1938)

Hôm qua chúng tôi có kỹ thuật tiệc trà của phụ-nử Việt-Nam đải bà Pagès trước khi về Pháp. Trên đây là tấm hình kỷ-niệm chụp sau bửa tiệc ấy.

nguồn ảnh: Tân Tiến 9 tháng 3 1938

Bà Pagès là vợ của Thống Đốc Nam Kỳ lúc bấy giờ Pierre André Michel Pagès. Trong tấm ảnh này các đàm Pháp đều đội mũ, các phụ nữ Việt thì không.

Điều đáng chú ý là nhạc giải trí trong bửa tiệc sang trọng này là do ba cậu bé cung cấp với các đàn dây truyền thống. 

Yêu cầu mấy chị cho xem thẻ khám bịnh!! Mau lên! - Tuýt (1965)

nguồn: Chính Luận 21 tháng 8 1965

Vài ngày sau trên báo Chính Luận (23 tháng 8) có mục với dòng đầu "Vũ nữ chỉ phải khám bệnh 1 lần trước khi hành nghề."

Ở đằng sau có một nhạc công chơi đàn contrabasse trong dàn nhạc.

Tin âm nhạc (1950)

Chúng tôi yêu cầu tất cã những hãng thâu thanh vô dỉa nếu muốn thâu thanh những nhạc phẩm của chúng tôi, phải viết thơ điều đình trước.

Địa chỉ:

DƯƠNG-THIỆU-TƯỚC

24 Đường Robert Hanoi

THẨM-OÁNH

57 Đường Rollande Hanoi

nguồn: Sài Gòn Mới 2 tháng 6 1950

Lúc bấy giờ Sài Gòn là trung tâm sản xuất đĩa hát ở xứ Việt - Hà Nội chưa có hãng đĩa nào cả. Như vậy chắc chắn nhiều nhạc sĩ ngoài Bắc (đa số các nhạc sĩ nhạc cải cách hồi đó sống ở miền Bắc) cũng không cho phép các tác phẩm được thu thanh và phát hành.

Tức ra nhạc của Dương Thiệu Tước và Thẩm Oánh được bằng hai hãng dĩa là Oria, Philips và Polyphon đều là công ty ở Châu Âu.

Cánh hoa thời loạn (A Flower In Disturbed Times) - Y Vân (1965)

Như cánh hoa trong thời loạn ly 

Like a flower petal at a time of war
Ai đem giông tố bao trùm thế hệ 
Someone brought a tempest that envelopes a generation
Anh nếu thương cho một đời hoa
Dear if you feel pity for a flower's life
Thì xin giữ yên quê nhà.
Then please keep the peace for your native country

Xin anh che chở tấm đời nhỏ bé hậu phương
Please, dear, protect tiny lives behind the lines
Như câu chuyện tình người hùng và giai nhân
Like the love stories of a hero and his young bride

Những cánh hoa hồng bên hàng rào kẽm hầm chông, vẫn mong bàn tay người đem tưới vun trong vườn.

The rose petals next to the barbed wire fence still await someone's arms to irrigate and care for the garden.

Như cánh hoa trong thời biển dâu

Like a flower at a time with land was upended by the sea
Xin anh săn sóc cho đời thắm màu

I ask that you take care for our vivid livies
Ôi nước non chia lìa vì đâu

Oh, why are our mountains and water kept apart
Nòng súng anh xây nhịp cầu.

The barrel of your gun will bridge the gap.

nguồn: Y Vân, "Cánh hoa thời loạn" (S: Việt Nam Nhạc Tuyển, 1965)

Nhạc phẩm thứ 11 của Việt Nam Nhạc Tuyển

Hà Thanh ca bài "Cánh hoa thời loạn."

Quán nhạc Minh Phát tổng phát hành (1970)

Quán nhạc tổng phát hành

Minh Phát

2 Nguyễn Trung Trực -- Saigon

Hộp thơ 2488. Đ.T. 97.639

Các nhà mua về bán, xin liên lạc thẳng với nhà phát hành, sẽ được hưởng nhiều hoa hồng.

Có đầy đủ nhạc Việt (tiền chiến, thời trang) tập nhạc, sách nhạc, nhạc ngoại quốc và

Rừng nhạc bỏ túi. Hàng gởi đi nhanh chóng và bảo đảm.

nguồn: bia sau của Bằng Giang, "Xa nhau từ đó" (Minh Phát, 1970)

Minh Phát, tên thật là Nguyễn Đăng Minh.  Quán nhạc Minh Phát có địa điểm rất tao nhã - ngã đường Nguyễn Trung Trực và Lê Lợi, quân Nhật.  Thực ra quán Minh Phát là một sạp nằm ở vỉa hè ở phía trước một tiệm khác.  Không biết có ai còn giữ một bức ảnh của quán Minh Phát? Đó là một cơ quan xuất bản và phát hành nhạc rất quan trọng của đời sống văn hóa thời Việt Nam Cộng Hòa.  Quán Minh Phát đã tồn tại từ độ năm 1962 đến 1975.  Sau 1975 không biết ông Minh ra sao?

Sau năm 1975 người ta hay gọi nhạc Sài Gòn thời Việt Nam Cộng Hòa bằng các tên như nhạc vàng, nhạc sến hay nhạc boléro.  Thực ra trước năm 1975 tên gọi phổ thống nhất của nhạc này là nhạc thời trang.  Quán Minh Phát "có đầy đủ nhạc Việt (tiền chiến, thời trang)".  Nhạc tiền chiến chủ yếu là nhạc Hà Nội, nhạc thời trang chủ yếu là nhạc Sài Gòn.

Tôi được hân hạnh là người đầu tiên cho chụm từ "Rừng nhạc bỏ túi" trên mạng.  Đây là một hình ảnh rất đúng.  "Quán" của Minh Phát là hai quầy to có tủ ở trong với không biết bao nhiêu "nhạc bướm" (một tờ giấy dài được gấp thành 2 mặt giấy / 4 trang).  Trên mặt quầy một mấy đống tờ nhạc.  Các tờ nhạc cũng được treo trên dây ở trên.