Ví như trước đã liệu rồi (If You Had Taken Care Then) - Đ.T.H. (1964)

Bà nguyệt nọ tài xe duyên mới
With skill, that moon lady arranged a new marriage

Ông tơ kia khéo nối chỉ hồng
Cleverly, that silk man cleverly releases his rosy thread

Bấy lâu lòng đã hiểu lòng
For so long one heart has understood the other

Thì đây nên vợ, nên chồng cho vui
Here becoming wife, becoming a husband for pleasure

Vội viết thiếp kính mời tân khách
Hurrying to write invitations for the guests

Sớm thuê phòng thanh lịch cưới nhau
Early they rent an elegant room to wed each other

Nhạc nhùng rung động hồng lâu
Dragging music vibrates in the red chamber

Bim bim! xe trước, xe sau một đoàn
Beep beep! a carriage in front, another behind at a length

Tiệc chiêu đãi liên hoan rôm rả
A merry reception party

Thuốc, trà thơm khói tỏa, hương bay
Cigarettes, fragrant tea, smoke spreading, incense floating

"Thời trân thức thức sẵn bày" [Kiều câu 377]
 "All the season's best dishes were on display"

Bạn bè hai họ nhà đầy đông vui
Friends from two house in full, happy and crowded

Sau buổi cưới nhiều lời tấm tắc
After the wedding many words of praise and good cheer

Khen đôi này tổ chức rất sang
Complimenting the couple putting it together elegantly

Nhưng cô dâu bỗng lệ tràn
But the bride suddenly bursts into tears

Được chồng nhưng mắc hàng tràng... nợ to
She has a husband but is now stuck with masses... of big debts

Lỗi đâu ở ông tơ bà nguyệt
That's no fault of the silk man and woman in the moon

Chỉ vì ai chậm biết đấy thôi!
It's just because someone was slow to know it!

Ví như trước đã liệu rồi
If you had taken care then

Thì vui đâu có cái đuôi buồn này?
Then would the happiness have ever had this sad ending?

nguồn: Thời mới 26 tháng 1 1964.

Đời đời một đám cưới là dịp để khoe với công động rằng gia đình có đủ vốn để phí tiền một cách vô tư.  Và công động xung quanh được hưởng một bữa tiệc ngon lành.

Làm đám cưới to là một hư tục.  Nói cho cụ thể là một bị mắc nợ to. Lý do là vì phí tiền một cách không sản xuất cho đất nước.  Đây là tiền nên hiến cho nhà nước, cho cuộc giải phóng miền Nam.

Ánh mắt quê hương (Eyes Gleaming At Home) - Hoàng Phương (1986?)

Em tìm về chân đê chút hương thầm lá cỏ
I find my way back to the dike, a whiff of grassy perfume
Cánh diều bay chấm nhỏ, chỗ xa kia gọi về
A kite flies in small circles, a distant place calling me home
Rặng trâm bầu màu xanh, tàn cây dong bông đỏ
Rows of green bushwillow shade the phrynium's red blossoms
Con kênh vài vạt cỏ, như động vào bát canh
The canal with a couple stretches of grass, like it moves within a soup bowl
Như động vào tim võng, mỗi lần ngồi đong đưa
Like it moves inside a hammock, every time one sits and rocks
Phía chân trời xa thẳm
Toward the distant horizon
Để chiều nay đôi mắt 
So that this afternoon a pair of eyes
Về cánh đồng áo bay, còn đâu chiều nghiêng tay
Returning to rice fields, flapping blouses, where have afternoon's outstretched arms gone
Thương ai mà bối rối, sao nắng vàng ngưng bay
Sorrowing for someone in turmoil, why is it that the golden sunlight has ceased its flight
Để chiều nay ngọn lửa
So that this afternoon flames
Âm thầm cháy trong tim
Somberly burn in your heart
Tiếng hò trên đồng cạn
A work song on the dried out fields
Hòa giọng về đêm đêm
Harmonize the way home every night
Trao mùa xuân đôi cánh
Offer the spring a pair of wings
Hỏi ai còn nơi xa
Let me ask anyone in a distant place
Sao cánh cỏ đồng mẹ
Why our mothers' rice fields
Chao nghiêng về phía nhà
Rise and ebb back toward home.


Ca khúc này xuất hiện trên băng nhạc Bảo Yến Gò Công độ năm 1986 (hay 1985?).  "Ánh mắt quê hương" là một trong những bài ca bolero xuất hiện sớm nhất ở Việt Nam sau 1975.

Trước 1975 nội dung chính của các bài ca bolero là tâm sự của cặp tình nhân bị xa cách vì chiến tranh.  Sau 1985 nội dung chính của các bài ca bolero là miền quê Việt Nam.  Miền quê trước mắt hay miền quê trong kỷ niệm.  Lắm lần lời ca cũng ca tụng một địa danh cụ thể.

Trong "Ánh mắt quê hương" của Hoàng Phương thì tác giả nhìn quê hương với đôi mắt, nhưng cảnh trước mắt cũng đầy hoài niệm.  Những hình ảnh liên tưởng đến những kỷ niệm đẹp lẫn những nỗi buồn.

Một điều đặc sắc của băng Bảo Yến Gò Công là đây là chương trình one man band / home studio đầu tiên của Việt Nam.  Quốc Dũng thực hiện băng này chỉ có một đàn oóc (có bộ trống điện tử), một micro và một máy ghi âm.  Băng này vốn là một băng nhạc "nội bộ" cho Quốc Dũng, Bảo Yến và bạn bè, nhưng nó đến sớm với các tiệm ở đường Huỳnh Thúc Kháng rồi bị thu lậu và phổ biến khắp xứ Việt.  Mặc dù là một album không cấp phép nó cũng khó cấm vì được phổ biến rộng rãi.

Youtube video ở dưới rất buồn cười vì có cảnh biểu diễn trang trí rất công phụ, nhưng âm thanh của bài ca này rất thanh đảm.

Life in Vietnam (1966)

Au Caruso

Air-conditioned Restaurant

125, Vo Di Nguy - Saigon - Tel. 22.169

French Cuisine

Dine - Wine - Music

with the best orchestra in town

Lunch from 11:00 A.M. to 14:00 P.M.

Dinner from 6:00 P.M. to 12 P.M.

You're welcome to call at

Blue Diamond

Restaurant - Night Club

109-11 Tu Do St. Saigon / Phone: 20.781

Come and Enjoy Excellent American

Chinese Dishes in Air Conditioned Comfort.

b) The "Cai-Luong" which combines tragedy and comedy, is essentially of a more comic nature and provides a popular counterpart to the "Hat-Boi".

Hung-Dao theater: 130, Tran-Hung Dao, Saigon

Nguyen Van Hao theater: 30, Tran Hung Dao Saigon

Quoc Thanh theater: 271, Vo Tanh, Saigon

Night Clubs

Baccara, 165, Tran-Qui-Cap.

Caruso, 125, Vo-Di-Nguy, Tel. 22.169

Kontiki, 20, Phan-Thanh-Gian, Saigon

La Cigale, 18, Dinh-Tien-Hoang, Tel. 21.431

Maxim's, 13-17, Tu-Do, Tel. 20575/76

Van-Canh, 184, Calmette, Tel. 20.963

Night Clubs:

Night Clubs are frequented by the well-to-do and the middle classes. They vary greatly and all provide something different. Travellers should really make the rounds to savor the different flavours and atmospheres of each. The night clubs of Saigon and Cholon are justly world-famous, and it is impossible to list them all, or to list the attractions of them all. Suffice it to say that the names of the better known are contained in this Magazine, and the editors are actively engaged in visiting them all.

[Các hộp đêm được giới thượng lưu và trung lưu lui tới.  Tất cả đều khác nhau và cung cấp những thứ khác nhau. Khách thăm nên tuần tra để thưởng thức các hương vị và không khí khác nhau. Các hộp đêm của Sài Gòn và Chợ Lớn được nổi tiếng toàn cầu là phải, như vậy không thể nào kể đến tất cả và nhắc đến các thứ lôi cuốn của tất cả. Nói cho đủ thì tên của những chỗ nổi tiếng nhất sẽ được có mặt trong Tạp chí này, và các nhà biên tạp đang sôi nổi hứa hẹn thăm tất cả.]

Van Canh
Restaurant. Night Club
The Best International Shows will be coming!
New programs every week
Delicious French and Chinese Cooking
184 Calmette Street, Saigon - Tel: 20.963


nguồn: Life in Vietnam (September 24, 1966), Vietnam Center and Archive, Texas Tech University.

Chương trình phim Sàigòn - Gia Định (tháng 7 1975)

nguồn: Giải phóng (bộ mới) #1 22 tháng 7 1975, tr. 4

Sau khi Việt Nam được thống nhất các chương trình phim thay đổi hoàn toàn.  Có 5 phim Liên Xô, một phim Triều Tiên (tức Bắc Triều Tiên), một phim Trung Quốc và thêm một phim Việt Nam.

Rút-Xlan và Lút-Mi-La là phim Ruslan and Ludmila / Руслан и Людмила (1972) được làm theo một bài thơ của Alexander Pushkin.

Phim tâm lý xã hội Thằng Ngốc chắc là phim Idiot / Идиот (1958) gốc từ tiểu thuyết của Fyodor Dostoevsky, như vậy chắc cũng có văn chương và chất lượng cao.

Tôi không rõ phim Xê Muốc, Sân Khấu Vui, và 5 Người Từ Trời Xuống là như thế nào.  Có phải là Cát Đỏ là White Sun of the Desert / Белое солнце пустыни?


Theo báo Đồng Khởi, Lửa Hận Rừng Dừa là một phim "dài 58 phút được ghi hình bằng phim nhựa màu, nội dung ca ngợi cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam Việt Nam, trong đó dành phần lớn thời lượng mô tả phong trào Đồng Khởi."

Vài hôm sau có các phim Pô-Lô-Ne, Vàng, Xê Muốc, và Cát Đỏ của Liên Xô, một phim Việt gọi là Không Nơi Ẩn Nấp (1971), một phim Trung Quốc là Khách Từ Núi Băng Tới, và phim Bắc Triều Tiên là Sân Khấu Vui.

Lúc bấy giờ có hai vũ trú riêng biệt - là Mỹ (cả Nam Mỹ và Bắc Mỹ), Đông Tây và Úc, và các nước theo Cộng Sản chủ nghĩa.

nguồn: Giải phóng (bộ mới) #3 24 tháng 7 1975, tr. 4

áp phích quảng cáo phim từ Ronnie Markell Collection (1968)

3/1968


3/1968


2/1968
nguồn ảnh: Ronnie Markell Collection, Vietnam Center and Archive

tấm ảnh tháng 12 1968 và tháng 4 1969

Giới hạn của riêng tư (The Limits of Privacy) - Nguyễn Ngọc Tư (2013)

Chuyện chú nhạc sỹ già vừa qua thì anh nhạc sỹ chớm già cũng trờ tới, khoan bàn tới chuyện mấy ảnh nói đúng hay sai, nhưng cái không gian nói thấy hình như không hợp. Tôi nghĩ vậy. Giống như trong bữa nhậu cùng nhau lèo nhèo nói về người vắng mặt, con kia xấu thấy ghê mà lấy chồng đẹp, con kia vừa nâng ngực giá ba ngàn, thằng kia bị vợ cắm sừng. Sáng sau nội dung cuộc ấy lên báo. Mà màng lọc thông tin của báo giờ rách đáy, gì cũng lên báo được. Những ưu tư về nghề nói trong hội thảo chuyên đề, hay trên một diễn đàn nâng cao chất lượng nhạc Việt chẳng hạn, thì hay hơn nhiều, người nói và người phản biện đều đường đường chính chính. Tranh luận có nóng bỏng đến đâu thì cũng không bị quy là ném đá sau lưng. Hoặc, bức xúc quá thì tự viết bài gởi báo đăng. Cái không khí hai người rúc trong góc quán nói về ai ai đó, gì thì cũng thấy nhập nhoạng.

The story of the senior composer, the budding senior composer who lightly discussed the story of those guys being right or wrong, but the speaking ambience didn't feel quite right.  That's what I think.  Like at a drinking party where they feebly speak together of someone absent, that kid's so ugly how can she marry a handsome husband, that kid just had her breasts lifted for 3,000, that dude was just cuckolded by his wife.  The next morning the contents of that meeting made it into the newspaper.  But the news filter for the papers these days has been torn to pieces, anything can get into the papers.  Professional grievances get spoken of during the professional seminars, or in some forum about raising the quality of Vietnamese music, for example, it's much better if the speakers and the respondents both play it straight.  If the discussion gets heated at all then one gets accused of casting stones behind someone else's back.  Or, if it's overly pressing, then someone pens a letter to send to the paper.  The atmosphere of a couple of people dragging each other through the mud in the corner of some joint talking about somebody or other, anything would seem scintillating.

Trước có ông nhà văn già viết chân dung một ông nhà văn già khác, có nói đến tình bạn vong niên của tôi với cụ kia. Chẳng hiểu diễn dịch làm sao mà ông già tám mươi chín tuổi với tôi lâm ly hệt bồ bịch. Dù chẳng vì chuyện đó mà trở nên xa cách, nhưng hai thằng tôi ngượng, ủa tụi mình thăm nhau có gì thấy ghê đâu mà lên báo. 

Before there was an old author who wrote a portrait of another old author that spoke of the my youthful friendship with that old man.   I'll never understand how to deduce that an old man of 80 or 90 with me is heart-rending like an old girlfriend.  Though not for that reason, we became distant, but those two geezers embarrassed me, jeepers, we got together there's nothing so awful as to put in the papers.

Trong những bài phỏng vấn, tôi tránh không bàn đến người thứ ba. Nhưng tôi là người thứ ba trong cuộc trò chuyện của người khác (nhất là đàn bà) là không tránh khỏi, kiểu như "tôi thấy Tư đang loay hoay thoát ra...", blabla.. Haizzz

In interviews, I avoid discussing third parties.  But that I am the third party in other people's conversations (especially of women) I can't avoid, things like "I saw Tư fuss about and leave..." blah, blah. Sigh.

Đôi lúc, một câu chuyện phù phiếm trà dư tửu hậu với bạn bè bỗng dưng phơi bày trên mặt báo, tôi gọi đó là tai nạn. Hiểu rằng bạn bè không phải lúc nào cũng đủ lý trí kiểm soát chừng mực của sự riêng tư, nhưng tôi tự nhủ thôi lần sau ít nói lại một chút. Sẽ rúc vào sâu hơn, né kỹ hơn, lầm lì hơn... những thứ đó, biểu hiện ra bên ngoài sẽ có tên gọi là kiêu ngạo.

Occasionally, a frivolous story from too much tea or imbibing with friends suddenly is displayed on the pages of the paper, now that I call a disaster.  Understanding that friend don't always have enough sense to control and moderate their privacy, then I remind myself next time to say a little less. It will nose in deeper, dodge more carefully, more taciturn... those things, manifested on the outside is called arrogance.

Chọn cách đó, bởi vì chẳng còn đường nào khác.  

I choose that style, because there's no other way.

P/s : viết nhân ngày xui tháng rủi năm tuổi đen thui :(

P.S.: written on an unlucky day of a hapless month at an age singed black

http://www.nguyenngoctu.net/2013/09/gioi-han-cua-rieng-tu.html


Tôi rất thích thái độ và văn chương của cô Tư.

Thưa các ngài. Hiệu "Etablissements Indophono"

Mời các ngài lại nghe các đĩa hát tiếng ta mới về kỳ tàu vừa rồi

157608 A - Hát vở Mọi, kép Sáu Cương, rạp Quảng Lạc B - Hát vở Mọi (tiếp theo).
157613 A - Văn quan Lới ba Phủ, M. Huong Giat, làng Yên-phụ, Hanoi. B- Văn quan Lớn Tuần (tiếp theo)
 157615 - A - Văn bà Thượng, M. Huong Giat, làng Yên phụ, Hanoi. B - Văn bà Thượng (tiếp theo). C - hát tiếng Khách, M. Huong Giat, Yên Phụ, Hanoi. D - Văn bà Thượng (tiếp theo).
157623 - A - Hát xẩm có đàn bầu, đào Nhat Khâm Thiên. B - Hát xẩm có đàn bầu (tiếp theo).
157618 - A - Hát Mưỡu, có trống chầu, đào Tan, Khâm Thiên. B - Hát nói, có trống chầu, đào Tan Khâm Thiên
157619 - A - Gịp ba cung bắc, có trống chầu, đao Than Khâm Thiên. B - Gịa ba cung bắc (tiếp theo).
157620 - A - Gửi thư, có trống chầu, đào Tan Khâm Thiên. C - Gửi thư  (tiếp theo).
157622 - A - Hát hãm, đào Nhat Khâm Thiên. B - Hát hãm (tiếp theo).

Hanoi 53, Rue Paul-Bert -- Haiphong 46, Boulevard Paul Bert

nguồn: Hà Thành ngọ báo (20 décembre 1929), tr. 3.


Cách 87 năm đây nhạc phổ thông, nhạc thịnh hành ở Hà Nội là hát ả đào, là chầu văn, là hát xẩm.  Chắc là chèo nữa, nhưng chèo không được quảng cáo.

Tại sao một công ty sản xuất đĩa và quảng cáo đĩa?  Để được kiếm tiền.  Một công ty không có ý kiến bảo tôn nền âm nhạc dân tộc truyền thống.  Đây là nhạc hằng ngày.

Tranh quảng cáo này có một người đàn ông nghe máy hát.  Ông mặc com lê, đeo cà vát và vẫn mê nhạc Việt.