ngâm:
Em yeu ơi!
Gì hở Anh?
Ai giầu ba họ,
Ai khó ba đời,
Em đừng than thở
Thêm khổ mà thôi!
recited:
My dear!
What, dear?
Who is rich for three generations
Who us miserable for three lifetimes
Dear, don't sigh
It only makes it worse!
habanera
It's zero hour, just get some sleep!
Hơi đâu mà lo lắng Em ơi!
Hơi đâu mà lo lắng Em ơi!
No use in worrying, Dear!
Không giờ rồi, ta ngủ cho say.
Nhạc sĩ Anh Việt Thanh làm biên tạp cho băng Nhã Ca 5 với ban nhạc The Blue Notes. Thông tin về ban nhạc ấy rất ít, nhưng hình như người dàn dựng ban nhạc là nhạc sĩ Duy Hải. Bài hát "Không giờ rồi" được giới thiệu với đàn piano chơi tiếng chuông đồng hồ nhà thờ với bốn cung - III-I-II-V / V-II-III-I / III-II-I-V / V-II-III-I. Rồi mười hai cung trầm là tiếng chuông đánh lúc 12 giờ - tức 0 giờ khuya. Có giọng ngâm đi với tiếng chuông rụng.
Thà nghèo mà biết mến thương nhau, còn hơn giầu có đổi thay mau,
To be poor and able to love and care for each other, is better than being rich and quickly changing
Chẳng lẽ nghèo hoài hay sao?
Perhaps being always poor is better?
Không giờ rồi, Em biết chưa Em
It's zero hour, do You know it yet, dear
Sao Em còn thao thức trong đêm?
Sao Em còn thao thức trong đêm?
Why dear are You sleepless at night?
Bọn mình nghèo túng để cho quen, ngày sau giầu có mới thương thêm,
Bọn mình nghèo túng để cho quen, ngày sau giầu có mới thương thêm,
We're very hard up and we're used to it, later on if we're rich we'll love each other more,
Thôi, Em đừng buồn nhé em!
Alright, don't be sad my dear!
Em ơi! Em suy nghĩ chi từng giờ, cho Anh gối chăn hững hờ, gần nhau nhưng bơ vơ tội lắm!
Dear! What do you think of every hour, giving Me indifferent blankets and pillows, if we're together and feel abandoned it's a terrible shame!
Em ơi! rằng "Trời sinh voi sinh cỏ," đâu ai đói mà Em lo.
Dear! It's sad "God made elephants and made grass," nobody's going hungry and You worry so.
Em thao thức hoài thêm ốm o.
Keeping your self awake you'll waste away.
Không giờ rồi, ta ngủ cho say.
It's zero hour, let's get a good sleep.
Mai đây còn lo kế sanh nhai.
Mai đây còn lo kế sanh nhai.
Tomorrow there's we've plenty to worry figuring out how to make a living
Bọn mình giờ rét trắng đôi tay, vẫn tin hạnh phúc ở tương lai, không bao giờ tình nhạt phai!
Bọn mình giờ rét trắng đôi tay, vẫn tin hạnh phúc ở tương lai, không bao giờ tình nhạt phai!
For the likes of us, we feel the coldness of two empty hands, we still seek happiness in our future, never will our love fade!
nguồn: "Không giờ rồi" (Saigon: [Vinh Sử], [1971? 1972?).
Nhạc sĩ Anh Việt Thanh làm biên tạp cho băng Nhã Ca 5 với ban nhạc The Blue Notes. Thông tin về ban nhạc ấy rất ít, nhưng hình như người dàn dựng ban nhạc là nhạc sĩ Duy Hải. Bài hát "Không giờ rồi" được giới thiệu với đàn piano chơi tiếng chuông đồng hồ nhà thờ với bốn cung - III-I-II-V / V-II-III-I / III-II-I-V / V-II-III-I. Rồi mười hai cung trầm là tiếng chuông đánh lúc 12 giờ - tức 0 giờ khuya. Có giọng ngâm đi với tiếng chuông rụng.
"Không giờ" là mười hai giờ đêm là khuya - một ngày kết thúc rồi một ngày mới bắt đầu. Khuya cũng là thời gian có không khí yên tĩnh, im lặng. Có câu ca dao: "Anh buồn có chốn thở than, Em buồn như ngọn đèn tàn thắp khuya." Khuya cũng là thời suy tư, lo lắng, ôn lại việc đời thường.
Có bài viết trên mạng cho rằng nguồn cảm hứng của "Không giờ rồi" là bởi Vinh Sử mắc nợ và phải trốn người đến thu nợ. Bài hát này kể đến đời sống vật vả của vợ chồng -- rất có thể Vinh Sử từng mắc nợ, nhưng người đòi nợ chắc không lịch sự về giờ làm việc.
Là thời quân dịch. Thời đó mình trốn quân dịch thì thường phải thức tới 12h khuya, vì họ hay vào các nhà để xét tầm này. Nhà mình đóng một cái tủ lớn để họ vào kiểm tra thì mình có chỗ mà trốn. Hồi đó tôi sống với một người vợ tần tảo lắm. Ngày nào nàng cũng thức tới 12h khuya để hễ có người tới hỏi thì còn cho tôi lánh đi mà đứng ra thưa chuyện. Mỗi lúc họ đi rồi, mình mới nằm suy nghĩ thấy tội nghiệp vợ mình quá. Ban ngày đi làm cực nhọc, tối về phải giữ chồng trốn quân. Mình suy nghĩ mới viết bài Không Giờ Rồi, em ngủ đi em."
Nhiều bài hát khác của Vinh Sử có chất cay đắng nhờ cuộc tình đẹp bị tan vỡ. Còn nữa các cuộc tình bị tan vỡ vì cảnh nghèo nàn. Ở đây thì cặp vợ chồng "hai bàn tay trắng" này được "nghèo mà biết mến thương nhau" và cũng chung tin ở một tương lai khá hơn. "Không giờ rồi" là một bài ru với mục đích làm cho người mình thương và yêu được hết lo và tìm một giấc ngủ ngon.
Many of Vinh Sử's songs have a biographical element. He wrote this song after deserting his military service, returning to the poor District 4 neighborhood he grew up in. He describes how his wife assisted him in hiding from the military police.
It was a time of military service. Back then, I was evading military service and often had to stay awake until midnight because they would frequently come to houses to investigate during that time period. My wife built a large cupboard so that when they came to check, I had a place to hide. At that time, I lived with a very industrious wife. Every day she would stay awake until midnight so that if anyone came to ask something, she let me slip away and stood there and politely chat. Whenever they were gone, I lay there thinking and felt sorry for my wife. All day she did hard, tiring work, and then had to keep watch for her husband evading military service. I thought about that and wrote the song "It's Zero Hour, get some sleep, dear.
This was a tense time for them both. It's not clear what her work was, but she was probably a small trader. He was trying to achive success as a songwriter. They were living in one of Saigon's slums, which may have helped him avoid the authorities. It's very romantic for a man to write a song expressing appreciation for a woman's work and worries. He incorporates a couple of folk sayings into the lyrics. The recited introduction references:
Không ai giầu ba họ,
Không ai khó ba đời.
"No family is rich for three generations; none is miserable for three lifetimes." One online dictionary translates this as "every dog has its day." I think that that is the basic idea - no bloodline, no family, no individual is fated to a guarantee of affluence or poverty. There is reason to hope for something better.
The second folk saying "Trời sinh voi sinh cỏ" translates as "God/Heaven made elephants and made grass" or more simply "Heaven will provide." It's used to comfort people worried about future hardship. Somehow everything will work out.
In Vietnamese, personal pronouns are usually gendered. The published lyrics allow for the interchange of "Anh" (elder brother, somewhat older male friend, boyfriend, husband) with "Em" (younger sister, somewhat young woman friend, or close to you in age, girlfriend, wife). I used the pronouns that Vinh Sử would use, but the song has frequently been sung by women.
The song's meaning has the character of a lullaby. The word "ru" / "lullaby" conventionally applies to a mother / father / family member / caregiving singing a baby to sleep. It has also been applied to love songs that comfort the beloved, most notably by Trịnh Công Sơn. "Không giờ rồi" shares no stylistic similarity to that repertoire. It nevertheless expresses concern and comfort towards the beloved one.
More recently there are a number of "bolero" videos in the style of this one sung by Mộc Anh, who is much, much younger than the song itself. The video tries to simulate the teahouse (phòng trà) atmosphere of 1960s/1970s Sài Gòn.
There's nothing wrong about doing that. Viewers may even appreciate this nostalgia, but this setting gets everything wrong.
There's nothing wrong about doing that. Viewers may even appreciate this nostalgia, but this setting gets everything wrong.
It's almost trivial to note this, but there is no attempt to match the onscreen performance with the gestures of the musicians. When the guitar plays, the fingered guitar gets a close up that has no correspondence to what is being played. The saxophone gets a close up with the synthesized sound of a saxophone. The piano and string section of four young women do not contribute to the sound of the song at all. There would almost never have been women playing instruments in Sài Gòn teahouses (although it's now a trope on Paris by Night stages).
The most significant discrepancy would be the performance of this song at all in a pre-1975 Saigon teahouse. Teahouses were an upscale entertainment. "Không giờ rồi" and the lower class musical genre it represents would never have been tolerated in this setting. The lyrics are too unrefined, the melody too similar to traditional music and cải lương theater to have been anything but ridiculed by the teahouse audience of that time.
These videos does do show a clear change in attitude about this music where it is given a present dignity that was denied to it in the past. With the poor attempt at verisimilitude, I feel that that dignity is not fully realized.
The following comedic video / skit by Hòa Minzy and Hoài Lâm captures the song's tone and setting better. The song has always found its audience among the urban poor of the city's back alleys.
Bài đăng
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét