Rừng xưa đã khép (The Forest of Old Has Gently Shut) - Trịnh Công Sơn (1967?)

Ta thấy em trong tiền kiếp với cọng buồn cỏ khô,

I've seen you in a prior life with sad stems, dried grasses,
Ta thấy em đang ngồi khóc khi rừng chiều đổ mưa,

I've seen you seated, crying the afternoon forest rain pouring down,
Rừng thu lá úa em vẫn chưa về,

Fall forest foliage falls, you still had not returned
Rừng đông cuốn gió em đứng bơ vơ.

Winter forest whirling winds, you stood helpless.

Ta thấy em trong tiền kiếp với mặt trời lẻ loi,

I've seen you in an earlier life with the solitary sun,
Ta thấy em đang ngồi hát khi rừng về nhiều mây,

I've seen you seated, singing as the forest brings back many clouds,
Rừng thu thay lá mưa bay buồn rầu,

Fall forest leaves in flux, rain falls, woebegone
Rừng đông buốt giá mưa bay rạt rào.

Winter forest bitter cold, rain falls a deluge.

Ta vẫn mong ta chờ mãi, trên từng ngày quạnh hiu,

I've still waited, always waited, above each succeeding desolate day,
Ta vẫn mong em về đây cho đời bày cuộc vui,

I've hoped you'll return here so life's happiness is arranged,
Mùa xuân đã đến em hãy quay về rừng xưa đã khép, em hãy ra đi.

Spring has arrived, come on back, the forest of old has gently shut, come on out.

Mùa xuân đã đến em hãy quay về rừng xưa đã khép, em hãy ra đi.

Spring has arrived, come on back, the forest of old has gently shut, come on out.

nguồn: Trịnh Công Sơn, Tuyển tập những bai ca không năm tháng (TPHCM: Nhà xuất bản Âm nhạc, 1995).

My good friend Professor Tuannyriver made an excellent translation and wrote an excellent analysis of "Rừng xưa đã khép." Thankfully Trịnh Công Sơn's art easily invites many interpretations and viewpoints allowing me to add to what the professor wrote without any need to detract from his insights.

I interpret the lyrics like a legend or fairytale. "Rừng" - it can be translated as forest, woods or jungle - is a natural realm, beautiful, full of life. However, it may be devoid of human life / society. The "rừng" also inspires awe, fear and is a place where you could lose your bearings.

It's conventional, almost obvious, to see "em" as a young woman and to see "ta" as a man who knows and cares about her and is even in love with her. "Em" more widely means younger sister or brother. "Ta" more widely means we. It could be a community awaiting the return of a younger person who has lost their way. But I think most people take this to be a kind of love song, two people in a romantic attachment, one entangled in a metaphoric forest (emotions? trauma? indecision?), the other patiently waiting her out and to seal away her troubles.

But it's not that simple. This entanglement afflicted her (I'll follow the conventional gender) in a prior life. The verb tense of "thấy" (to see or perceive) is not absolutely clear, but to me a prior life is in the past placing the events of the forest in the past. But this past may also be metaphoric - he sees her currently wrestling with events of a past incarnation that she needs to understand and break free from to be with him/us.

While she should be a young woman, her experiences in the forest highlight the fall and winter seasons, seasons suggesting the ebbing of a life cycle. The narrator desires her to return to the world he inhabits which is the springtime with happiness arranged or set forth (bày).

Nothing good happens in her world of fall and autumn. It's either drought (cỏ khô), torrents of rain, or bone-chilling cold. Why is she there? If she can leave why doesn't she? Since it's a prior life, she has no choice, although there is always that possibility of deliverance in a later incarnation (today?).

Here is a crazier idea? The narrative voice "Ta" is situated above - "trên" (trên từng ngày quạnh hiu / above each succeeding desolate day) - not "trong" (during, within). What if "Ta" is a supernatural benevolent force (a saint, a guide?) trying to persuade "em" to come out from the forest, to accept a resolution to a predicament in life and return to happiness?

The song is constructed in three parallel verses. The first two verses lay out her predicament. They each end on a different scale degree. The first on the fifth scale degree, the second on the second scale degree. Performing artists have conventionally harmonized these note with a dominant fifth and the raised seventh scale degree of the harmonic minor scale (a note never present in the melody).  The second verse takes the singer to the highest note of the song at the syllable "lá" / leaf (Rừng thu thay lá mây bay buồn rầu). I don't know whether that is supposed to be the height of anguish (Fall forest leaves in flux, rain falls woebegone)?

Singers frequently do not sing Trịnh Công Sơn songs with the rhythms he notated. "Rừng xưa đã khép" frequently are presented in a slow rock 12/8 rhythm with an relaxing 1-2-3, 1-2-3 lilt. This is despite the the song being written in 2/4 time and one of the most repeated motifs of the songs are two sixteenth notes as pick-ups to a dotted quarter note. The rhythm of these sixteenth notes should figuratively snap a little, not lilt like a triplet. This rhythm happens with every iteration of "Ta" (Ta thấy, ta vẫn) on the fifth and sixth scale degrees - a minor, chromatic second. In a song that is mostly pentatonic (no minor seconds) this chromatic interval adds some poignancy. These two notes also appear as triplets with the lyrics "em vẫn chưa về," "em hãy quay về" and "em hãy ra đi" ("you still have not returned," "come on back" and "come on out"). 

In the first half of her recording, Thanh Xuân performs the sixteenth notes that Trịnh Công Sơn wrote. The second time through, the song slips into a slow rock tempo and this distinction is lost

He also wrote arpeggiated sixteenth notes followed by a dotted quarter note with the syllables "đang ngồi khóc" "đang ngồi hát" and "em về đây" (seated crying, seated singing, you'll return here). The first two instances are the only times in the song the she (em) has any agency, takes any action (sitting, crying, singing). The third is a hoped for action.

Another frequent sin singers commit when interpreting this song happens at the end with the syllable "rừng xưa đã khép" - written with scale degrees two-four-six-six. Most sing the third note (đã) with fifth scale degree, making a minor second from five to six. This is understandable because the third word "đã" has a broken rising tone (dấu ngã) that needs to rise to be intelligible. It's convenient to drop down a half step to accommodate, but it also unnecessarily repeats the "em hãy ra đi" motif.

Anh Ngọc made a very accurate version of "Rừng xưa đã khép" that was probably recorded for Hoàng Trọng's Tiếng Tơ Đồng radio / television program. Unfortunately, that recording is not available online as far as I can tell. I do unfortunately have to fault Anh Ngọc for, like nearly everybody else, not "snapping" his sixteenth notes.

Bảo Yến also sings the "rừng xưa đã khép" motif accurately. Like other interpreters, she opens the song like a recitative and then moves to slow rock. 

 

There is another version (not the version on of this song recorded by Giang Trang that I like a lot, but I can't locate that version online.

This song has few additional mysteries. As far as I can tell, it was never published as sheet music or in a songbook before 1975. It also is not among the 40 or songs by Trịnh Công Sơn that were recorded to vinyl before 1975. It's also difficult to understand why "Rừng xưa đã khép" was permitted to be performed publicly or recorded in the Socialist Republic of Vietnam on September 12, 2014.

A quoi rêvent les soeurs 1935 (What Do Our Sisters Dream of in 1935 - Các chị em mơ gì năm 1935) - Phạm Văn Ký (1935)

Emancipation? En voici la formule: le plus de contact possible avec les hommes par la... danse.

Emancipation? Here's the formula: have as much contact as possible with men through... dance.

Giải phóng ư? Công thức đây: hãy tiếp xúc với nam giới càng nhiều càng tốt qua... khiêu vũ.

(Dessin et paroles de Pham Van Ky - Vẽ và viết bởi Phạm Văn Ký)

nguồn: L'Impartial 14 juin 1935

C'est le première fois que vous danser? (Is This The First Time That You've Danced? / Có phải đây là lần đầu mà ông được nhảy?) - Phạm Văn Ký (1935)

Elle (ironique) - C'est la première fois que vous dansez?

Lui (vendant la coup) - Oui.. avec une taxi-girl.

She (ironically) - Is this your first time dancing?

He (returning the gesture) - Yes... with a taxi girl.

Nàng (mỉa mai) - Có phải đây là lần đầu ông được nhảy?

Chàng (đáp lại tương tự) - Vâng... với một kỹ nữ.

(Dessin et paroles de Pham Van Ky - Vẽ và viết bởi Phạm Văn Ký) 

nguồn: L'Impartial 27 avril 1935

"Audition de la Troupe Royale des Troubadours Hawaiens" (Performance of the Royal Troupe of Hawaiian Troubadours) - M.D. (1924)

Foule énorme à l'Eden, hier, pour entendre les Hawaiens, curiosité bien légitime, car on n'a pas souvent une occasion semblable, peut-être même, certains étaient-ils venus avec l'intention de rire et de s'amuser.

Or pendant les deux heures et demie de musique que ces artistes ont fournies sans arrêt, sauf un quart d'heure d'entr'acte, le public a été sous le charme de ces motifs musicaux, qui n'ont aucun rapport avec ceux de ces pays.

La musique que nous avons entendue hier, musique parfaitement harmonisée, et exécutée par des artistes de talent, a quelque chose de captivant, de gracieux, de charmant qui impressionne les masses, pas de tours de force, pas de dissonances, des motifs doux, berceurs en mode mineur, et finissant en mode majeur. 

La soirée d'hier a été, pour tout le public, une soirée délicieuse; du reste nue, n'a pas ménagé ses applaudissements, c'était un tonnerre chaque fois q'un des morceaux était terminé, puis des bis répétés, que les artistes remplaçaient par des motifs nouveaux.

Ca été un charme ininterrompu pendant toute la soirée.

Cette troupe se compose de huit personnes, cinq hommes et trois femmes, tour à tour, chanteurs, danseurs, instrumentistes et tous jouant de plusieurs instruments à cordes, guitares de toutes dimensions, mandolines, banjo, etc...

La début de la soirée a commencé, la salle dans une demi-obscurité, par un chant grave derrière le rideau d'avant-scène, puis petit à petit, le rideau s'est levé les lumières sont revenues lentement et on a vu les huit membres de la troupe en scène. Alors ç'a été défilé ininterrompu de chœurs, de solis, de duos, de trios, de danses et chaque artiste, sauf la danseuse, n'abandonnant jamais son instrument.

Comme solistes, nous avons entendu une des dames et un de ces messieurs jouer d'un instrument dont nous regrettons de ne pas connaître le nom, c'est une grande guitare qui se pose sur les genoux et se joue à deux mains, puis en deuxième partie, un mandoliniste hors ligne.

Nous avons entendu aussi un jazz hawaien, qui nous a fait revenir sur la triste opinion que nous avion de cet orchestre. Ce jazz est composé de 6 personnes, une pianiste, puis un basso, une guitare, un joueur de xylophone, une grosse caisse, une caisse roulante, un saxophone, une flute.

Cet orchestre nous a joué, à côté des danses endiablées, qui ne sont pas des fox trott ni des twosteps, des morceaux d'une douceur infinie et a accompagné une chanteuse d'une façon impeccable. La soirée s'est terminée par l'hymne hawaien que les artistes ont chanté debout en chœur. Cet hymne est réellement beau, d'un rythme grave et poignant.

M.D., "Audition de la Troupe Royale des Troubadours Hawaiens," L'Impartial 8 mars 1924.

A huge crowd filled the Eden yesterday to hear the Hawaiians -- a perfectly legitimate curiosity -- as such an opportunity doesn't come around often. Perhaps some had even come with the intention of having a few laughs and being entertained.

Yet, during the two and a half hours of music that these artists provided nonstop, except for a fifteen minute intermission, the audience was captivated by these musical motifs, which bear no relation to those of their homelands.

The music we heard yesterday, perfectly harmonized and performed by talented artists, had something captivating, graceful, and charming about it that impressed the masses. There were no virtuoso displays, no dissonances, just gentle, lullaby-like motifs in a minor key, ending in a major key.

Last night's performance was a delightful evening for the entire audience; the audience, for their part, was not sparing in their applause. It was thunderous each time a piece ended, followed by repeated encores, which the artists replaced with new melodies.

It was uninterrupted enchantment throughout the entire evening.

This troupe consists of eight people, five men and three women, who take turns as singers, dancers, and instrumentalists, all playing several stringed instruments: guitars of all sizes, mandolins, banjos, and so on.

The evening began in half-darkness, with a low song behind the front curtain. Then, little by little, the curtain rose, the lights slowly returned, and the eight members of the troupe appeared on stage. Then came a non-stop parade of choruses, solos, duets, trios, and dances, with each artist, except the dancer, never abandoning their instrument.

As soloists, we heard one of the ladies and one of the gentlemen playing an instrument whose name we regret not knowing—a large guitar that rests on the lap and is played with both hands. Then, in the second half, an excellent mandolinist.

We also heard Hawaiian jazz, which made us reconsider our low opinion of that kind of orchestra. This jazz group consists of six people: a pianist, a bass player, a guitarist, a xylophonist, a bass drum, a field drum, a saxophonist, and a flautist.

This orchestra played for us alongside frenetic dances—which were neither foxtrots nor twosteps—pieces of infinite gentleness and impeccably accompanied a singer. The evening ended with a Hawaiian hymn, which the artists sang standing in unison. This anthem is truly beautiful with a deep and poignant rhythm.

M.D. "Performance of the Royal Troupe of Hawaiian Troubadours" The Impartial, March 8, 1924.

Hôm qua, một đám đông khổng lồ đã lấp đầy nhà hát Eden để nghe nhạc Hawaii, một sự tò mò hoàn toàn chính đáng, vì cơ hội như vậy không thường xuyên xuất hiện. Có lẽ một số người thậm chí còn đến với ý định cười đùa và vui vẻ.

Tuy nhiên, trong suốt hai tiếng rưỡi âm nhạc mà các nghệ sĩ này trình diễn không ngừng nghỉ, ngoại trừ một giờ nghỉ giải lao mười lăm phút, khán giả đã bị cuốn hút bởi những giai điệu âm nhạc này, những giai điệu không hề liên quan đến âm nhạc quê hương của họ.

Âm nhạc mà chúng ta được nghe hôm qua, được hòa âm hoàn hảo và trình diễn bởi các nghệ sĩ tài năng, có điều gì đó quyến rũ, duyên dáng và đáng yêu đã gây ấn tượng mạnh mẽ với công chúng. Không có màn trình diễn kỹ thuật điêu luyện, không có sự bất hòa, chỉ có những giai điệu nhẹ nhàng, du dương như những bài hát ru trong một giọng thứ, kết thúc bằng một giọng trưởng.

Đêm qua là một buổi tối tuyệt vời cho tất cả mọi người trong khán giả. Khán giả, hoàn toàn khỏa thân, đã không ngần ngại vỗ tay; tiếng vỗ tay vang dội mỗi khi một bản nhạc kết thúc, tiếp theo là những màn trình diễn lại liên tục, mà các nghệ sĩ đã thay thế bằng những bản nhạc mới.

Đó là một niềm vui không gián đoạn suốt cả buổi tối.

Đoàn nghệ thuật này gồm tám người, năm nam và ba nữ, thay phiên nhau hát, nhảy và chơi nhạc cụ, tất cả đều chơi nhiều loại nhạc cụ dây: guitar đủ kích cỡ, đàn mandolin, banjo, v.v.

Buổi tối bắt đầu trong không gian mờ tối, với một bài hát trầm ấm vang lên sau tấm màn. Sau đó, từ từ, tấm màn được vén lên, ánh đèn dần sáng trở lại, và tám thành viên của đoàn xuất hiện trên sân khấu. Tiếp theo là một chuỗi các tiết mục hợp xướng, độc tấu, song ca, tam ca và vũ đạo, với mỗi nghệ sĩ, ngoại trừ vũ công, không bao giờ đặt nhạc cụ xuống.

Là những nghệ sĩ độc tấu, chúng tôi được nghe một nữ nghệ sĩ và một nam nghệ sĩ chơi một nhạc cụ mà chúng tôi rất tiếc không biết tên – một cây guitar lớn đặt trên đùi và chơi bằng cả hai tay. Sau đó, ở phần thứ hai, chúng tôi được nghe một nghệ sĩ chơi đàn mandolin ở phía sau sân khấu.

Chúng tôi cũng được nghe một ban nhạc jazz Hawaii, điều này đã hoàn toàn thay đổi ấn tượng ban đầu, khá tiêu cực của chúng tôi về nhóm này. Nhóm nhạc jazz này gồm sáu người: một nghệ sĩ piano, một người chơi bass, một nghệ sĩ guitar, một người chơi đàn xylophone, một người chơi trống bass, một người chơi máy đánh trống, một người chơi saxophone và một người chơi sáo.

Ban nhạc đã chơi cho chúng tôi nghe những bản nhạc du dương, cùng với những điệu nhảy sôi động – không phải là foxtrot hay twostep – những giai điệu nhẹ nhàng tinh tế và phần đệm hoàn hảo cho ca sĩ. Buổi tối kết thúc với bài quốc ca Hawaii, được các nghệ sĩ cùng nhau hát vang trong tư thế đứng. Bài quốc ca này thực sự rất hay, với nhịp điệu sâu lắng và đầy cảm xúc.

M.D. "Buổi biểu diễn của Ban đàn Hoàng gia Hát rong Hạ Uy Di," Công Bằng 8 tháng 3 1924.

La fête des enfants (Children's Festival) (Hội Trung Thu) (1904)

Voici revenue la “fête des enfants,” cette traditionnelle période de réjouissance et de liberté pour les petits Annamites, et tout en trouvant charmante cette habitude aussi poétique que séculaire qui fait, pendant quelques jours, des mioches annamites les rois de la maison familiale, les malheureux Européens qui habitent à proximité d’une agglomération indigène voient venir avec effroi les charivaris et les tintamaresques processions enfantines caractérisant cette époque de l’année. Déjà la marmaille a pris possession de la rue où, sûre de l’impunité et de la tolérance universelle, elle exerce sans discontinuer ses poumons et la vigueur de ses petis bras, soufflant à perdre haleine dans des cornes aux sons sinistres, ou frappant, sans malheureusement se lasser, sur des cymbales ou d’odieux tam-tams dont les vibrations lancinantes et monotones, traversant les épaisses murailles, viennent vous réveiller en sursaut dès que paraît le soleil.

Au point de vue pittoresque, rien n’est, cependant, curieux comme ces longues théories de bambins, porteurs de lampions et de figurines de papier éclairées intérieurement, qui serpentent la nuit à travers les rues indigènes, précédés d’un des leur dont le chef, surmonté d’une tête de dragon grimaçante, se livre aux contorsions les plus désordonnées.

Here comes the “Children's Festival” again, this traditional period of joy and freedom for young Annamites. While finding this age-old, poetic custom charming—a custom that, for a few days, makes Annamite children the kings of the family home—the unfortunate Europeans living near an indigenous settlement watch with dread the raucous and noisy children's processions that characterize this time of year. Already the children have taken over the streets where, confident of impunity and universal tolerance, they tirelessly exercise their lungs and the strength of their little arms, blowing themselves breathlessly into horns with sinister sounds, or striking, unfortunately without tiring, cymbals or hideous drums whose relentless and monotonous vibrations, penetrating the thick walls, jolt you awake as soon as the sun appears.

From a picturesque point of view, however, nothing is more curious than these long lines of children, carrying lanterns and paper figurines lit from within, who wind their way through the native streets at night, preceded by one of their own whose leader, surmounted by a grimacing dragon's head, engages in the most disorderly contortions.

Đây hội "Trung Thu" quay trở lại, một thời truyền thống của niềm vui và tự do dành cho trẻ em An Nam. Khi người ta thấy phong tục cổ xưa đầy chất thơ này thật quyến rũ – một phong tục mà trong vài ngày, biến trẻ em An Nam thành những ông vua trong gia đình – thì các ngừơi Châu Âu không may sống gần khu bản xứ lo sợ sự xuất hiện của những tiếng ồn ào và những đám rước trẻ em náo nhiệt đặc trưng cho thời điểm này trong năm. Trẻ em đã chiếm lĩnh các con phố, nơi chúng tự tin vào sự bất khả xâm phạm và lòng khoan dung phổ quát, không ngừng luyện tập phổi và sức mạnh của cánh tay nhỏ bé, thổi kèn với những âm thanh rùng rợn, hoặc đánh liên tục vào chũm chọe hay trống gớm ghiếc, với những rung động đơn điệu, không ngừng nghỉ, xuyên qua những bức tường dày, khiến bạn giật mình tỉnh giấc ngay khi mặt trời ló dạng.

Tuy nhiên, xét về khía cạnh hình ảnh, không gì kỳ lạ hơn những hàng dài trẻ em, tay cầm đèn lồng và những hình nộm bằng giấy được thắp sáng từ bên trong, nối đuôi nhau đi qua các con phố của người dân địa phương vào ban đêm, dẫn đầu là một nhóm trẻ em đội đầu rồng gớm ghiếc, thực hiện những động tác uốn éo hỗn loạn nhất.

"La fête des enfants," Courrier d'Haiphong 22 septembre 1904.

"Les Troubadours Hawaiian's" (Ban đàn hát rong Ha Ụy Di) - (1924)

Hawai "Paradis du Pacifique" jouit d'un soleil radieux et tout artiste ne peut se lasser d'admirer les merveillieux panoramas produits par la vaste étendue bleue de l'océan et la découpure des montagnes à l'horizon, agrémentés de vifs coloris; on ne peut s'étonner que ce peuple d'artiste soit si brillamment inspiré en musique.

On y vit grisé par les fleurs dans une atmosphère perpétuelle de poésie et de musique.

Malgré l'assimilation de l'harmonie européenne cette musique hawaienne se distingue nettement par son originalité. Parmi ceux qui ont le plus et le mieux participé à répandre universellement le charme de ces mélodies, la troupe joyeuse des "Troubadours Hawaiens" dirigée par Mr Kaai surnommé par ses compatriotes "l'âme de leur musique" tient la premier place.

La célébrité que cette troupe a déjà acquise en Orient ne pourra que se confirmer ici le 4 mars à l'Eden -Cinéma.

Le programme d'ouverture est intitulé "Honolulu by night"; c'est une combinaison heureuse du jazz moderne et des anciennes mélodies hawaiennes.

Hawaii, "Paradise of the Pacific," enjoys radiant sunshine, and no artist ever tires of admiring the marvelous panorama created by the vast blue expanse of the ocean and the jagged peaks of mountains on the horizon, enhanced by vibrant colors. No one is surprised that these artistic people as so brilliantly inspired in music.

One lives here intoxicated by flowers in a perpetual atmosphere of poetry and music.

Despite assimilating European harmony, Hawaiian music stands out clearly for its originality. Among those who have contributed most and most effectively to spreading the charm of these melodies universally, the joyous troupe of the "Hawaiian Troubadours," led by Mr. Ka'ai, nicknamed by his compatriots "the soul of their music," holds first place.

The fame this troupe has already achieved in the East will undoubtedly be further confirmed here on March 4th at the Eden Cinema.

The opening program is titled "Honolulu by night." It's a happy combination of modern jazz and ancient Hawaiian melodies.

Hawaii là "Thiên đường Thái Bình Dương," hưởng được tràn ánh nắng rực rỡ, và không nghệ sĩ nào chán ngắm nhìn những bức tranh toàn cảnh kỳ diệu được tạo nên bởi đại dương xanh bao la và những đỉnh núi nhấp nhô trên đường chân trời, được tô điểm bởi những màu sắc sống động. Không có gì ngạc nhiên khi dân tộc nghệ thuật này lại được sự truyền cảm hứng rực rỡ đến về âm nhạc.

Cuộc sống nơi đây ngập tràn sắc hoa thơm trong một bầu không khí bất tận của thơ và âm nhạc.

Mặc dù chịu ảnh hưởng bởi âm hưởng châu Âu, âm nhạc Hawaii vẫn nổi bật rõ rệt bởi tính độc đáo của nó. Trong số những người đã đóng góp nhiều nhất và hiệu quả nhất vào việc lan tỏa sức hút của những giai điệu này ra toàn thế giới, đoàn nghệ sĩ vui tươi "Ban đàn hát rong Ha Ụy Di," do ông Ka'ai dẫn đầu, người được đồng hương đặt biệt danh là "linh hồn của âm nhạc," đứng đầu.

Danh tiếng mà đoàn nghệ sĩ này đã đạt được ở phương Đông chắc chắn sẽ được khẳng định hơn nữa vào ngày 4 tháng 3 tại rạp xi-nê Eden.

Chương trình khai mạc có tựa đề "Honolulu về đêm." Đó là sự kết hợp hữu duyên giữa nhạc jazz hiện đại và những giai điệu cổ truyền của Ha Ụy Di.

nguồn: "Les Troubadours Hawaiian's," L'Impartial 1 mars 1924

nguồn ảnh: Ukulelia

iờưC euhT ohC gnòhP (sgniddeW roF detneR mooR) - M. Hao (1957)

(đọc báo Thời Mới)

 

Họ thảo luận đời sống cũ, đời sống mới ghê quá. Nếu phen này họ cưới "đời sống cũ" thì mình có phải chuyển hưởng không nhỉ?

(reading the New Times newspaper)

They discuss the old life, the new life awfully so much. If these days they wed in the "old life" way then we'll have change our direction, right?

nguồn: Thời mới 20 tháng 10 1957

The Democratic Republic of Vietnam sought to eliminate expensive, ostentatious weddings. They wanted to direct the wealth allotted to celebrations to the government's more pressing needs - constructing socialism and uniting the country. This cartoon was just on tiny intervention to try to change social customs and mores.

Grand Arrivage (Great Arrival) (Sản phẩm mới nhất) - (1926)

Des dernières nouveautés de la Cie Gramophone, Disques de danses nouvelles, Charleston, Bleue [sic], Samba, Shunmy [sic], Humpa [?], Fox-trot, et., etc...

Les dernières chansons et opérettes

Opéra: Chanté par nos plus grands artistes

Grand choix de disques de: violon, violoncelle, guitares hawaiennes

ÉTABLISSEMENTS INDOPHONO

48, Bd. Paul Bert - HAIPHONG

58, Rue Paul Bert - HANOI

The latest releases from the Gramophone Company: New dance records, Charleston, Blues, Samba, Shimmy, Rumba[?], Foxtrot, etc.

The latest songs and operettas

Opera: Sung by our greatest artists

A large selection of records featuring: violin, cello, Hawaiian guitars

Những bản phát hành mới nhất của ​​Công ty Gramophone: Các đĩa hát khiêu vũ mới, Charleston, Blues, Samba, Shimmy, Rumba (?), Foxtrot, v.v.

Những bài hát và ca kịch mới nhất

Nhạc Ôpếra: Được trình bày bởi các nghệ sĩ vĩ đại nhất của chúng ta

Tuyển tập lớn các đĩa hát với các đàn: violin, cello, Hạ Uy Cầm

source: Courrier d'Haiphong 31 octobre 1926

The French colonists of Tonkin was the primary audience for the Haiphong Courier newspaper. Opera and light opera were their favored entertainment. Globally the 1920s were known as the "jazz age" and jazz was likewise an essential part of the musical life of French Indochina. The jazz of that time was dance music. This Établissement Indophono company with locations in Hanoi and Haiphong featured recordings of jazz dances like the Charleston, shimmy, blues and foxtrot. The Hawaiian guitar would become an important Vietnamese musical instrument in the coming decades.

Hát bóng máy xây (Cinématographe) - Mai Nham (1899)

Sàigòn phía chợ dựa bên đường,

Saigon, market side along the road
Rạp lá gầy nên một hý trường;

A thatched theater constructed as a stage
Chuông dậy vang tai người rộn-rực,

Bells resound in our ears, noisily
Đèn chong chói mặt chúng chàng-ràng;

Blinding lamps, their faces suspended in time;
Dọi hình nhơn-vật dường như sống,

Casting character's images as if they're alive,
Nghe tiếng đầu-không (1) cũng dị thường;

Seeing an isolated head was also unusual;
Tay khéo tài hay bày cuộc lạ,

Skilled hands or an oddity displayed
Ước trông ai nấy thấy cho tường.
I wish all could see to make this clear.

(1) Tuy đầu có mình ẩn trong màng, mà phép thuật mà con mắt khó biết được; còn cái tợ một chưn vẽ cũng khôn thấy được. Thiệt là khéo, thiệt là hay

(1) Even though head had a body on the screen, but some magic made the eyes hard to see; yet the support on one leg was hard to see. Quite skillful, quite wonderful.

nguồn: Nam Kỳ 8 tháng 6 1899

France was at the forefront of motion picture technology and movies came very early to Vietnam. A thatched hut in Saigon was set up to demonstrate the technology which would have been quite novel anywhere in the world. (Cinemas did not exist yet). It's no surprise that this poet was astounded and stupefied.

"Nếu một mai khi hòa bình" (If Tomorrow When There's Peace) - Hĩm (1972)

Ruộng có người cầy

Rice fields have tillers

Đĩ điếm trở về với phông-ten

Prostitutes return to public taps

Nhà hát tây phá sản

The Municipal Theater goes bankrupt

[đón coi vở hát lịch sử Vàng Cục / gánh Chướng Chì Thủ Đô]

[come see the play Solid Gold / The Capitol Certification Troupe]

Ca sĩ phòng trà đi khứa bến xe đò

Tea room singers go entertain at bus stops

nguồn: Con Ong [Bee] Tết 1972

Peace was the overwhelming hope of the people of the Republic of Vietnam (South Vietnam) especially by the 1970s. In 1972 and 1973 they held great hopes that a peace accord would be reached, and one was signed in Paris in January 1973.

Con ong was a humorous Saigon newspaper. This cartoon imagines how the arrival of peace would disrupt every day life in the South. Men tilling the rice fields is a natural, desirable result. When they put down their weapons, men can return to the countryside to resume their lives as peasants.

The second panel about prostitutes is a little more complicated to explain. The idea here is that the young women who entered this profession would have otherwise worked as con sen or servants -- the servants who brought water from public taps into their employers' homes. 

Peace apparently bankrupt edthe cải lương theatrical troupes. The troupe in the cartoon appears to have received a sort of subsidy (no more paying audiences?).

The final panel implies that singers would no longer be employed in tearooms and have to earn a living as "xẩm" - itinerant, beggar musicians.

In retrospect this cartoon almost augurs the future after 1975. The new government would have a surplus of city people, discharged military men, as well as people employed in the arts and decadent activities (prostitution and tearooms). Their future dispositions are not predicted entirely accurately, but in some ways they are not so far off.

Mười đầu ngón tay (Ten Fingertips) - Trúc Phương (1966)

chậm vừa tha thiết

slow and earnest

Mười đầu ngón tay thương không thôi lúc tượng hình hài, đứng giữa trời vây quanh u hoài ngăn bão nổi, vượt u tối cơm quê hương nuôi trong gian nan đêm tuổi thành người.
Ten beloved fingertips irresistibly take physical form, standing in the prevailing weather, sad memories of rising storms, overtake the darkness, the motherland's rice nourishes during the hardened straights and formative nights

Mười đầu ngón tay ôi gieo neo đếm từng ngày dài, không nửa lời mang con dâng đời khi linh hồn nằm thoi thóp qua hai mươi năm, hai mươi năm máu đổ từng hồi.
Oh ten hard-worn fingertips count each long day, not half a word bearing your child welcomed into life when the soul is set at death's door after twenty years, twenty years of flowing blood through each cycle.

Rồi bước non dại đeo lên vai tình yêu theo dấu bôi phấn, thoa son cho nhân thế giận hờn, ôi tay đỏ sơn trên làn tóc đau buồn.
Then young, naive steps shoulders burdened by, love following a powdered trail, rouge for vindictive existence, oh hands painted crimson upon strands of pained, sad hair.

Mười đầu ngón tay ôm đêm thâu thép lạnh rợn người, đêm thương đời nên đêm ngậm ngùi.
Ten fingertips caressing the deep night, cold steel frightens people, evening pities life so evening feels sorrow.

Van nhân loại đừng gian dối xin yêu nhau thôi như trong nôi lúc mới chào đời.
I Implore mankind to cease its deceit, ask that we only love one another, like when we were in the cradle and greeting life.

nguồn: Trúc Phương, "Mười đầu ngón tay" (Saigon: Tác giả, 1966)

Trúc Phương was the great writer of Vietnamese bolero songs. His songs are rich in folk flavor and have direct, penetrating lyrics. He often wrote about love, the soldiers of the Republic of Vietnam and especially these two topics together - love of soldiers of the Republic of Vietnam.

"Mười đầu ngón tay" is a very atypical song. It's not a boléro and to me it sounds more like central region music than southern music. The melody opens hovering over major chords then reaches a point of minor key tension with the lyrics "quanh u hoài ngăn bão nổi, vượt u tối" (sad memories of rising storms, overtake the darkness).

A twenty year old Hoàng Oanh introduced the song in 1966. Y Vân orchestrated and recorded it for Việt Nam records. The tremolo string runs introduce the song's message clearly. It was written during a time of ubiquitous war, baby boy coming to life a world full of love, yet cast into a parallel world of death and blood. A girl from out of innocence must enter a world of powder and falseness. Trúc Phương wants everyone to return to that innocence.

There is a telling detail on the cover illustration of the song. A young man slashes with his sword, heroically withstanding fire all around. Images of warfare abounded throughout Vietnamese song and lore from the 1940s and even up to this time. Trúc Phương's song is not specifically anti-war -- it goes deeper than that. He questions society's willingness to accept the deceit of those who would promote war and death. 

The Republic of Vietnam allowed enough freedom for him to make this statement. It was not a popular statement. Only a couple of singers have recorded this song (Hoàng Oanh and Hương Lan) and the uploaded Youtube records have only a few views.

Shocking Music: Popular Song and Vietnam's Generation Gap

I have uploaded and made available one of my most important research papers. "Nhạc gây sốc" / "Shocking Music" was a term used by the Vietnamese press to describe the music listened to by Vietnam's young people during the first couple of decades of the 2000s. Specifically the young people who did not look to European-American popular music for entertainment. Often these were young people of the lower, less educated classes. 

This music was often accompanied by videos that were the hook that brought audiences to these songs. I became aware of this music by observing my nephews when visiting my wife's village. The music and lyrics are very simple, but refreshingly direct. I find an antecedent in the songwriter of Vinh Sử. These "shocking songs" were based on similar themes but addressed them in everyday language, without metaphor or fancy words.

I have not tried to publish this article in a peer-reviewed journal for two reasons. The first reason is that I include many illustrations that I would not be able obtain permission to reprint. The second is that an inevitable result of the peer-review process is the cutting of a great deal of detail. I love the detail and I hope that this detail helps future readers and researchers.

LINK:

https://www.academia.edu/171297951/Shocking_Music_Popular_Song_and_Vietnams_Generation_Gap

I am not a fan of Academia.org, but it provides a platform where I can communicate my ideas to wider audience. You can find more of my papers here:

https://204.academia.edu/JasonGibbs

Tôi đã tải lên và công bố bài nghiên cứu là một trong những quan trọng nhất của mình. "Nhạc gây sốc" là thuật ngữ được báo chí Việt Nam sử dụng để miêu tả thể loại nhạc mà giới trẻ Việt Nam nghe trong hai thập kỷ đầu của những năm 2000. Cụ thể họ là những người trẻ không tìm đến nhạc pop Âu-Mỹ để giải trí. Thường thì khán giả nhạc này là những người trẻ thuộc tầng lớp xã hội thấp, ít học hơn.

Loại nhạc này thường đi kèm với các video là yếu tố chính thu hút khán giả đến với những bài hát này. Tôi biết đến thể loại nhạc này khi quan sát các cháu của tôi trong những chuyến thăm quê vợ tôi. Nhạc và lời bài hát rất đơn giản, nhưng lại rất trực tiếp và dễ hiểu, dễ thuộc. Tôi tìm một tiền sử trong nhạc sĩ Vinh Sử. Những "bài hát gây sốc" này dựa trên những chủ đề tương tự nhưng được thể hiện bằng ngôn ngữ đời thường, không dùng ẩn dụ hay từ ngữ hoa mỹ.

Tôi không cho xuất bản bài viết này trên một tạp chí khoa học có bình duyệt vì hai lý do. Lý do đầu tiên là tôi đã sử dụng đến nhiều hình ảnh minh họa mà tôi sẽ không xin được phép in lại. Thứ hai là, một kết quả tất yếu của quá trình bình duyệt là việc lược bỏ rất nhiều chi tiết. Tôi thì mê những chi tiết này và hy vọng rằng chúng sẽ làm lợi ích cho độc giả và các nhà nghiên cứu trong tương lai.

LIÊN KẾT:

https://www.academia.edu/171297951/Shocking_Music_Popular_Song_and_Vietnams_Generation_Gap

Tôi không thích cơ sở Academia.org cho lắm, nhưng nó cung cấp một nền tảng để tôi có thể truyền đạt ý tưởng của mình đến nhiều người hơn. Các bạn có thể tìm thêm các bài nghiên cứu của tôi ở đây:

https://204.academia.edu/JasonGibbs

La musique au Square Paul Bert (Music at Paul Bert Square) (1907)

On nous adresse une réclamation au sujet de la composition des programmes de la musique au square Paul Bert. Le climat de la colonie engourdit suffisamment, nous dit-on, pour que la musique des squares, où nous allons après diner, promener notre digestion plus ou moins pénible soit pimpante, gaie et capable de nous réveiller. Nous n'allons pas là pour entendre de la musique classique ou l'opéra qui nous oblige à un effort d'attention; quelques airs de valse ou d'opérette feraient bien mieux notre affaire.

La musique de 9e colonial est excellente et son chef plein de bonnes intentions, aussi n'avons nous pas la moindre pensée malveillante à leur égard.

Nous réclamons des morceaux un peu plus alertes, voilà tout!

Someone has sent us a complaint about the music programs at the Place Paul Bert. The colonial atmosphere, we are told, is sufficiently sluggish so that the music in the squares, where we go after dinner to stroll through with our more or less troublesome digestion, should be lively, cheerful, and capable of waking us up. We don't go there to hear classical music or opera, which require a concerted effort of attention; a few waltzes or operetta tunes would suit us much better.

The 9th Colonial Regiment band is excellent, and its conductor is full of good intentions, so we don't harbor the slightest ill will toward them.

We are simply asking for some slightly more spirited pieces, that's all! 

Chúng tôi được nhận một bức thư than phiền về chương trình âm nhạc tại Place Paul Bert [Vườn hoa Chí Linh]. Người ta nói rằng khí hậu thuộc địa khá trầm lắng, nên âm nhạc ở các quảng trường, nơi chúng tôi thường đi dạo sau bữa tối để thư giãn sau một ngày mệt mỏi vì tiêu hóa, cần phải sôi động, vui vẻ và có khả năng giúp chúng tôi tỉnh táo hơn. Chúng tôi không đến nơi đó để nghe nhạc cổ điển hay opera, những thể loại đòi hỏi sự tập trung cao độ; một vài điệu waltz hay ca kịch opéra sẽ phù hợp với chúng tôi hơn nhiều.

Ban nhạc của Trung đoàn Thuộc địa số 9 rất xuất sắc, và nhạc trưởng của có nhiều ý định tốt đẹp, vì vậy chúng tôi không hề có ác cảm nào đối với họ.

Chúng tôi chỉ đơn giản là yêu cầu một vài bản nhạc sôi nổi hơn một chút, thế thôi! 

source: Courrier d'Haiphong 14 juillet 1907

Military band concerts were a regular feature of colonial Indochina. This was an era before people listened to recorded music (sound recordings were still rather poor in sound quality). Anybody who wanted to hear music had to make it themselves or listen to it performed live.

The European population of Hanoi was like a village within the city. It was small enough that the limited number of cafés, restaurants and cultural events attracted mostly the same people. Place Paul Bert was (and is) located adjacent to the Hôtel Métropole (today's Sofitel Legend Metropole Hanoi). The audience gathered, seated in folding chairs, around the gazebo in the square.

Imagine a Hanoi without the din of thousands of motor vehicles, without throbbing amplified sound. The weather for a July concert even in the early evening must have been sweltering. The author asks for lively music, presumably to counteract the innate lethargy of colonial life in Tonkin. He or she also does not want to be uplifted by serious classical music and prefers lighter fare.

Cây đàn muôn điệu (Lute Of Many Thousand Tunes) - Thế Lữ (1934)

Gửi cho Tứ Ly

Tôi là người bộ hành phiêu-lãng
I'm a rambling wanderer
Đường trần gian suôi ngược để vui-chơi:
Up and down life's highway for fun
Tìm cảm giác hay trong tiếng khóc, câu cười,
Looking for fine sensation in tears and laughter
Trong lúc gian lao, trong giờ sung sướng,
Midst hardship and happiness
Khi phấn đấu cũng như hồi mơ tưởng.
In struggle just like reverie
Tôi yêu đời cùng với cảnh lầm than,
I love life with its scenes of privation
Cảnh thương tâm, ghê gớm, hay dịu dàng.
Scenes painful, terrible, or gentle
Cảnh rực rỡ, ái ân hay dữ dội.
Scenes brilliant, loving or bitter

Anh dù bảo: tính tình tôi thay đổi,
You say: my personality changes,
Không chuyên tâm, không chủ nghĩa: nhưng cần chi?
I lack concentration, ideology: but who needs that?
Tôi chỉ là một khách tình si
I'm just a dandy
Ham vẻ Đẹp có muôn hình, muôn thể.
Mad about Beauty, multifaceted, multiform
Mượn lấy bút nàng Ly Tao tôi vẽ,
Borrowing Miss Li Sao's brush, I'll paint
Và mượn cây đàn ngàn phím, tôi ca
Borrowing a lute of thousand frets, I'll sing of
Vẻ đẹp u trầm, đắm đuối, hay ngây thơ,
Beauty, melancholy, impassioned or naive
Cũng như vẻ Đẹp cao siêu, hùng tráng
Just like a transcendent, majestic Beauty
Của non nước, của thi văn, tư tưởng.
Of the nation, of verse and thought
Dáng yêu kiều tha thướt khách giai nhân;
The charming, graceful look of a beautiful lady
Ánh tưng-bừng linh hoạt nắng trời xuân;
The spirited lively light of spring sunlight
Vẻ sầu muộn âm-thầm ngày mưa gió;
The look, mournful and gloomy, of rain;
Cảnh vĩ đại, sóng nghiêng trời, thác ngàn đổ;
Awesome scenes, waves across the skyline, a mountain cascade;
Nét mong manh, thấp thoáng cánh hoa bay;
Ephemeral features like gleaming flower petals in flight;
Cảnh cơ hàn nơi nước đọng bùn lầy;
Scenes of deprivation in a muddy mire;
Thú sán lạn mơ hồ trong ảo mộng;
Brilliant pleasures dimmed in reverie;
Chí hăng hái đua ganh đời náo động:
An eagerness to confront life's tumult:
Tôi đều yêu, đều kiếm, đều say mê.
I love, I seek and I'm enraptured.
Tôi sẵn lòng đau vì tiếng ai bi,
I'm ready to feel pain because of mournful sounds,
Và tôi cảm khái bởi những lời hăng hái.
And I'm aggrieved by eager words
Tôi ngợi ca với tiếng lòng phấn khởi,
I praise with an inspired voice
Tôi thở than cùng thiếu nữ bâng khuâng,
I sigh along with the sorrowful lass,
Tôi véo von theo tiếng sáo lưng chừng,
I tunefully follow the wavering flute,
Tôi yên ủi với tiếng chuông huyền diệu,
I'm consoled by the mysterious bell's peal,
Với Nàng Thơ, tôi có đàn muôn điệu,
With the Mistress of Verse, I have a lute of a thousand tunes
Với Nàng Thơ, tôi có bút muôn mầu;
With the Mistress of Verse, I have a pen of a thousand colors
Tôi muốn làm nhà nghệ sĩ nhiệm mầu;
I want to be a bewitching performer;
Lấy Thanh-Sắc trần-gian làm tài liệu.
Who extracts from the world's Tones and Beauty a document.

nguồn: Thế Lữ, "Cây đàn muôn điệu," Phong Hóa số Tết 1934

This remarkable poem was dedicated to Hoàng Đạo (Tứ Ly, real name Nguyễn Tường Long), one of Thế Lữ's colleagues from the Self-Reliance Literary Group (Tự Lực Văn Đoàn). It's a pity that the events of 1945-1946 separated these two friends and colleagues.

The poem exalts a world of beauty and feelings available to the creative artist, a creative artist who allows the beauty of nature and an understanding of and sympathy with humanity to shape his works.

Thời buổi này bà chị cứ bầy vế làm gì cho tốn kém... (Nowadays Sister Why Do You Keep Showing of at Great Expense) - Song Hỷ (1957)

-- Thời buổi này bà chị cứ bầy vẽ làm gì cho tốn kém...
-- Vâng, bà chị cũng thông cảm cho, đây là em "khai thác vốn cũ" đấy chứ!

-- Nowadays sister why do you keep showing of at great expense...

-- Sure, please understand, sister, I'm here "making use of old capital!"

nguồn: Thời mới 10 tháng 11 1957.

"Khai thác vốn cũ" is a formula used in Vietnamese communist writing. It means utilizing the best aspects of traditional folk culture. Looked at today, almost 70 years after this cartoon was published, that's exactly what we're seeing. At the government's instigation "hát chầu văn" (a sung form of mediumship illustrated above) has been designated an "intangible cultural heritage."

In 1957 the government viewed this ritual practice as a wasteful, backward superstition. This was at a time when they were trying to focus the nation's resources on their mission of "building socialism." When money was scarce, this was considered to be a wasteful extravagance. Barley Norton in Songs for the Spirits: Music and Mediums in Modern Vietnam has written about how this practice was suppressed. 

Société Philharmonique (Philharmonic Society) (1919)

Samedi soir, à la Philharmonique, troisième représentation depuis le debut de la saison, donnée au bénéfice de l'oeuvre du "Secours aux rapatries", qui a vraiment lieu de se féliciter car cette fête fut l'une des plus résussies de la saison, si l'on en juge par les applaudissements et le fou rire qui n'ont cesse d'agiter la salle. C'est dire en peu de mots, que les numéros bien choisis, ont été parfaitement exécutés par des interprètes de choix, ce qui n'étonnera personne, car c'est devenu une habitude pour les artistes de la Philharmonique.

Et "Pour ce que le rire est le propre de l'homme" nous persistons à penser que la gaiété est le meilleur des fortifiants pour les organismes fiables. Allons donc rire a la Philharmonique et foin de la grippe!

Saturday evening at the Philharmonic the third performance since the beginning of the season given to benefit the "Repatriates' Aid" charity, was a resounding success. This event was one of the most successful of the season, judging by the enthusiastic applause and uproarious laughter that filled the hall. In short, the well-chosen acts were flawlessly executed by top-notch performers, which will surprise no one, as this has become a hallmark of the Philharmonic's artists.

And since laughter is the essence of humanity, we remain convinced that cheerfulness is the best tonic for robust health. So let's go laugh at the Philharmonic and forget about the flu!

Tối thứ Bảy tại Hí Viện Khuyến Nhạc, buổi biểu diễn thứ ba kể từ đầu mùa được tổ chức nhằm gây quỹ từ thiện "Hỗ trợ người hồi hương", đã thành công vang dội. Sự kiện này là một trong những sự kiện thành công nhất mùa, nếu được đánh gíá qua những tràng vỗ tay và tiếng cười rộn ràng không ngừng vang vọng khắp khán phòng. Tóm lại, các tiết mục được lựa chọn kỹ lưỡng đã được các nghệ sĩ hàng đầu trình diễn một cách hoàn hảo, điều này không có gì đáng ngạc nhiên, vì đây đã trở thành dấu ấn của các nghệ sĩ tại Hý Viện Khuyến Nhạc.

Tại vì "Tiếng cười là bản chất của con người, "chúng tôi vẫn tin rằng sự vui vẻ là liều thuốc tốt nhất cho sức khỏe dồi dào. Vậy thì hãy đến Hý Viện Khuyến Nhạc và cười thỏa thích, quên đi cơn cảm cúm!

source: Independance Tonkinois 21 janvier 1919

This performance of the Société Philharmonique in Hanoi was a variety show with vaudeville skits, popular songs and classical music. Monsieur Laot directed the orchestra, although calling it an orchestra was perhaps an exaggeration. There were five or six instrumentals who also worked at the Métropole Hotel. They  performed works such as Noces de Figaro - The Marriage of Figaro Overture by Mozart, the "Carillon" from Bizet's l'Arlésienne Suite, and "Pastourelle Poitevine" - a "Chant Provençal" or song from Provence.

The French in Hanoi were starved for entertainment and were enormously grateful for such performance. Many members of the French community participated in these events as amateur performers.

Liste des rue de la ville (A List of City Streets / Danh sách các phố thành phố) (1907)

de Hanoi en Coc-Ngu et en française
(Dénominations adoptée par la Municipalité)

of Hanoi in Quoc-Ngu and in French

(Names adopted by the Municipality)

ở Hà Nội bằng Quốc Ngữ và bằng tiếng Pháp

(Các tên được chính quyền thành phố thông qua)

source: Courrier d'Haiphong 14 septembre 1907

"Kiểm điểm nhạc giới" (Reviewing The Musical World) - Á Cầm (1946)

Nhiều nhạc sĩ đã đi họa đàn tại các tiệm khiêu vũ. Nghệ thuật vị nghệ thuật nghe chừng đã không "sống" được. Các nhạc sĩ thấy có "con đường ngang" xem ra có thể giúp được đôi phần cho đời vốn sẵn thiếu thốn của mình, đã họp nhau từng tốp bảy, tám người, đi nhận việc, để tối tối, mang nghệ thuật ra cho người đùa rỡn. Thật là một cảnh cười ra nước mắt của kẻ cầm đàn.

Cảnh tượng đỡ buồn hơn là các nhạc sĩ họa đàn tại các phòng trà. Ở đây ta được nghe âm nhạc cổ điển mà sự trình bày cũng có đôi phần điêu luyện. Tuy vậy, con người có tài âm nhạc xành nghe vẫn chưa được vừa ý.

Many musicians have taken up playing music in dancehalls. Art for art's sake it seems has not survived. Seeing a "sideline" that might help alleviate their already impoverished lives, musicians gathered in groups of seven or eight, have taken on this jobs, every evening, they bring their art to people just fooling around. That's a truly heartbreaking comical scene for those who played music.

A less miserable situation is that of musicians playing in tea rooms. Here, one could hear classical music presented with a certain degree of skill. However, even those with musical ability and discerning ears were still not satisfied.

"Kiểm điểm nhạc giới," Khuyến nhạc March 1, 1946, 4.

This editorial article was written by either Thẩm Oánh or Nguyễn Văn Giệp, the two most active participants in the Hội Khuyến Nhạc in 1945 and 1946. The latter was a professional musician who had a solid education in western classical music, who was a pedagogue, and who played music professionally in dancehalls and tearooms. The former was a songwriter who strongly advocated for the elevation of music appreciation according to western classical music standards as a way to elevate Vietnam as a nation to be taken seriously in the global community of nations.

The unaddressed demon in the room was a societal attitude of "xướng ca vô loại" - musicians as singers of no class. Looking at the Chinese word that vô loại derives from - 無類 has a more strongly pejorative meaning someone or something that is not fit to be called human. Music as a profession was at the lowest level of human activity. 

This attitude was sharply at odds with the way that Europeans regarded music, especially the music of the western classical tradition. Reverence for classical music gradually came to be an important marker of class distinction in Vietnam. In 1946 this was less clearly the case and required musicians like Thẩm Oánh and Nguyễn Văn Giệp to actively propagandize for the status of western classical musicianship.

Serious, highly trained musicians should not have to debase their art. Underlying this outlook was the implication that a civilized society should underwrite the efforts of the serious musician, either as active patrons of this art or through government support. Some of this government support has come to pass. Patronage has been slower but it is also growing. 

There is a strange contradiction at work here. This editorial and activity was occurring at the very moment of a revolution, a revolution very poplar among nearly all Vietnamese at that moment, against a European colonizer. Along with arguing for the necessity of western (European!) classical music, they also argue that Vietnamese music prior to European contact and European influence was deficient and perhaps merited the insult of "xướng ca vô loại." I guess this is equivalent to using the master's weapons to fight the master? 

Á Cầm is a fun pseudonym meaning Asian lute.

Le Peril Jaune (Hiểm họa da vàng) - Pencil (1906)

-- Lui beaucoup faire saoûler hier soir -- lui pas laissé ine sou

-- Him make big drunk last night - him not leave a penny

-- Anh ta say xỉn quá tối hôm qua -- anh ta không để một xu nào cả 

source: Courrier d'Haiphong 25 aout 1906

We see a European soldier (French or legionnaire?) and his congaïe. He has gone on quite a drunk. During colonial Indochina, the government and armed forces organized many "grands bals" where there was dancing until dawn. Whatever happened, it involved a great deal of unchecked carousing.

What is the yellow peril? The congaïe could be considered a concubine - a poor young woman who met a man's physical and domestic needs. The term comes from the Vietnam "con gái" meaning daughter or girl. 

Is she the peril? She seems to be always at the ready to spirit away the contents of his pockets. However, she has their joint household to consider. He needs to provide money for her to take to market so she can cook and feed the two of them.

Is the stationing of soldiers like him in an unchecked environment among the "yellow races" the actual peril. It looks like life in Indochina has gotten the better of him.

"Lời phi lộ" (Foreward) (1956)

Đây, từng lớp sóng Nhạc bắt đầu trào lên dâng tràn ngút ngát khắp nẻo đường quê hương: Nhạc Dân tộc Nhạc tiến bộ.

Tất cả một Mùa Nhạc đầy sức sống tươi trẻ đang tưng bừng chỗi dậy tự lòng đất để đâm chồi nây lộc trong sinh khí Cộng Hòa. Trăm ý nhạc đang dạt dào vươn lên trong gió lộng Tự d và bên niềm tin tưởng vô biên ở tương lai xứ sở.

Đã qua rồi cả một quá khứ tối tăm nô dịch mà nghệ thuật nói chung, Âm nhạc nói riêng, bị áp lực của Thực Cộng Phong Kiến bóp chết.

Ngày nay không còn nữa những điệu nhạc ủy mị, sa đọa bệnh hoạn, đã tắt rồi, những giọng ca lời hát hỗn loạn, vong bản, phản ảnh trung thành của một xã hội thối nát đồi bại đã xê vào cõi chết.

Phải rồi, những kiến trúc lỗi thời phải được đạp đổ, san bằng đi để xây cất lại những lâu đài mới nguy nga chói sáng ý Tự do, những rơm rác cỏ dại phải được thiêu hủy đi, để những chồi non lộc tia của một nền nhạc lành mạnh, đầy nhựa sống Dân tộc, được chỗi dậy tươi tốt vươn lên như khóm trúc Cộng Hòa.

Here, each musical wave begins to surge and overflow throughout all the roads of the homeland: People's music, progressive music.

All of a musical season full of youthful vibrancy, animated rises up from the land, sprouts and flourishes in the spirit of the Republic. Hundreds of musical ideas are surging forth in the winds of freedom, fueled by boundless faith in the future of the nation.

They have passed, the dark past of enslavement, where the arts generally, and music in particular, was pressured by colono-communi-feudalism to be strangled.

Today, there are no more sickly, decadent, and morbid melodies, they've died out; the chaotic, rootless voices and lyrics, faithfully reflecting a rotten and corrupt society, have made their way into the realm of the dead.

Yes, the out of date structures must be dismantled and leveled to make way for new, magnificent castles shining with ideals of Freedom; the rubbish and weeds must be burned away so that the tender shoots and buds of a wholesome music, full of National vitality is able to rise up and flourish like the bamboo cluster of the Republic.

....

"Lời phi lộ," Mùa Nhạc Mới (Saigon: ??, 1956)

This editorial was published in the early days of the Republic of Vietnam. A new nation needs a new music. I find this passage interesting because it relies on a rhetoric very similar to that of the communists in the north. The "dark past of enslavement" for the communists was clearly the era of French colonization and also came mean for them the sinister domination of the United States. For the Republic of Vietnam this dark past could be both the French colonization and communist control in the north.

I am also amused by the formulation "Thực Cộng Phong Kiến" - thực is short for "thực dân" (colonialism) and cộng is short for "cộng sản" (communism). "Phong kiến" is a pejorative term that the Vietnamese -- both the Republic of Vietnam and the Democratic Republic of Vietnam -- apply to their own Vietnamese past. 

It means "feudalism" and was coined to the European term. It applies to the economic, social and political system dominating Europe during the time period between the fall of Rome and the rise of the Enlightenment. The Vietnamese also apply phong kiến / feudalism to the time of their independence from China in the 10th century (anno domini) until the 19th century. Thus, the defeat of the Chinese is commensurate with the Fall of Rome and the arrival of French colonizers is commensurate with the Enlightenment, with the distinction that the French were said to have intentionally continued to inflect feudalism on the Vietnamese. Only the land-reform movement brought an end to feudalism in Vietnam.

[Chế Động Phong Kiến ... hình thành và phát triển trong thời kì từ thế kỉ 10 đến thế kỉ 19, sao đó dưới chế đội thực dân, Chế Độ phong kiến vẫ được bảo tồn và những tàn sư của nó còn tồn tại cho đến cải cách ruộng đất - Từ điển bách khoa Việt Nam (Hà Nội: Trung Tâm Biên Soạn Từ Điển Bách Khoa Việt Nam, 1995).]

In additional to using similar political terminology with the communist north, the Republic of Vietnam editorialist employs musical descriptors that the communists applied to nhạc vàng / yellow music like "ủy mị" and "sa đọa". 

The crucial distinction for the southern writer is Freedom / Tự Do. He wishes that his nascent nation will produce music with a fighting spirit like that of the north. Somehow "Freedom" is bringing this into fruition. "Freedom" is also sweeping away the rubbish of the past and the music of the colonial-communist-feudal north. One problem with "Freedom" is that free people often do what they like, not what history, society or their leaders directs them to do.

Bac-Hat (Bạch Hạc) - On nous écrit (1904)

Depuis quelques jours, le tam-tam, ne cesse pas, dans un village voisin. Le tam-tam, souligne les pantalonades ou les passages saillants de spièc es jounés par des acteurs ambulants.

Il y a, en effet, théâtre offert par quelques uns des cais qui ont gagné pas mal d'argent en fournissant le gravier nécessaire pour le ballastage de la ligne Viétri-Yen-Bay. Certains disent avoir ramassé ainsi 5 ou 6,000 piastres, ce qui est une petite fortune, et je comprends leur joei un peu bruyante et leur désir d'épater leurs compatriotes.

Mais n'est-il pas pénible de constater que presque partout des cais indigènes s'enrichissent alors que nombre d'Européens végétent, quand ils ne se ruinent pas.

Il est vari que l'Administration, toujours bienveillante vis-à-vis des Asiatiques, se montre inflexible lorsqu'il s'agit d'Européens.

Et puis, certains moyens employés par les Annamite répugnent aux Francais, et c'est peut-être là la cause de leur insuccès.

Quoi qu'il en soit, l'argent dépensé ici par la France ne va pas aux Francais; il s'en va aux Chinois et aux Annamites. Vive la liberté.


For the past few days, the drum beat has been incessant in a neighboring village. The drum beat underscores the slapstick and prominent passages of plays performed by traveling actors.

Indeed, there is a spectacle being put on by some of the cashiers who have earned a considerable amount of money by supplying the gravel needed for ballasting the Vietri-Yen-Bay railway line. Some claim to have amassed 5,000 or 6,000 piastres this way, which is a small fortune, and I understand their somewhat boisterous joy and their desire to impress their compatriots.

But isn't it distressing to see that almost everywhere native cashiers are getting rich while many Europeans are barely scraping by, if not going bankrupt?

It is true that the Administration, always benevolent towards Asians, is inflexible when it comes to Europeans.

Furthermore, some of the methods employed by the Annamites are repugnant to the French, and this may be the cause of their failure.

In any case, the money spent here by France does not go to the French; it goes to the Chinese and the Annamites. Long live liberty.

Trong những ngày gần đây, tiếng trống ở một ngôi làng kế cận vẫn không ngừng. Tiếng trống nhấn mạnh những màn hài kịch hoặc những đoạn nổi bật trong các vở kịch do các đoàn chèo lưu động biểu diễn.

Quả thực, có một màn trình diễn được dàn dựng bởi một số người thu ngân, những người đã kiếm được khá nhiều tiền nhờ cung cấp sỏi đá để làm đá dằn cho tuyến đường sắt Việt Trì - Vịnh Yên. Một số người tuyên bố đã thu được 5.000 hoặc 6.000 đồng theo cách này, một khoản tiền không nhỏ, và tôi hiểu được niềm vui có phần ồn ào và mong muốn làm sĩ diện đồng bào của họ.

Nhưng chẳng phải thật đau lòng khi thấy rằng hầu như ở khắp mọi nơi, những người thu ngân bản xứ được làm giàu trong khi nhiều người châu Âu chỉ đủ sống đơn điệu, thậm chí có thể bị phá sản?

Đúng là chính quyền, luôn luôn nhân từ với người châu Á, lại cứng rắn khi đối xử với người châu Âu.

Hơn nữa, một số phương pháp mà người An Nam sử dụng lại rất gớm guối đối với người Pháp, và đây có thể là nguyên nhân họ bị thất bại.

Dù sao đi nữa, số tiền Pháp chi tiêu ở đây không vào túi người Pháp; mà vào tú người Trung Quốc và người An Nam. Tự do muôn năm!

nguồn: On nous écrit, "Bac-Hat," Courrier d'Haiphong 10 mai 1904

The thrust of the article is a complaint that the government paid local Vietnamese for labor and resources instead of French who were said to be experiencing economic hardship - (cais indigènes s'enrichissent alors que nombre d'Européens végétent, quand ils ne se ruinent pas). French money should be paid to the French! 

The Chinese and Vietnamese who were paid for the ballast evidently employed laborers who worked under dangerous or difficult conditions that the French would never allow French workers to experience.

The author adds emphasis to this terrible state of affairs by lamenting the din that came from an itinerant theater troupe that was hired to celebrate this windfall. I translated performance as chèo because it was described as comedic (pantalonades) but it could have easily been tuồng.

trích: Viet Nam: La tragédie indo-chinois (1931)

Je partais "pour France"... je gravissais, à minuit, un escalier sur le ventre du paquebot Porthos, constellé d'ampoules électriques et je quittais la ville pour entrer dans la rivière de Saïgon.

Ces nuits-là, le dancing du Perroquet fait relâche, la terrasse du Continental est abandonnée, on peut traverser la rue Catinat sans danger. Le "Tout-Saïgon" français se retrouve sur le quai. Les belles voitures sont rangées devant les docks des messageries. A bord du bateau-palace s'accomplit la fête des adieux; le salon est encombré, il faut ruser pour s'emparer d'une table dans l'intérieur du grand ou à la terrasse qui empiète sur le pont-boulevard; les femmes ont leur robe parisienne de l'unique saison, car il n'est point d'hiver, de printemps ni d'automne pour interrompre l'éternel été de Cochinchine.

I was leaving "for France"... at midnight, I climbed a staircase on the belly of the Porthos, electric lights ablaze, and I left the city to enter the Saigon River.

On those nights, the Perroquet dance hall takes a break, the terrace at the Continental is deserted, and one can cross Catinat Street without danger. All of French Saigon gathers at the quayside. Elegant cars are arrayed in front of the shipping company docks. Aboard the palace vessel, the farewell party is in full swing; the lounge is crowded, and one has to be cunning to snag a table inside the main room or on the terrace that spills onto the deck-boulevard; the women wear their Parisian dresses, the only style for the season, for there is no winter, spring, or autumn to interrupt the eternal summer of Cochinchina.

Tôi đang rời đi "đến Pháp"... lúc nửa đêm, tôi leo lên cầu thang trên boong tàu Porthos, sáng rực ánh đèn điện, và ra khỏi thành phố để vào sông Sài Gòn.

Vào những đêm như thế, vũ trường Perroquet nghỉ việc, sân thượng khách sạn Continental vắng tanh, và người ta có thể băng qua đường Catinat mà không gặp nguy hiểm. Toàn bộ người Sài Gòn Pháp quốc tụ tập trên bến tàu. Các chiếc xe sang trọng sắp xếp phía trước bến tàu của các công ty vận tải biển. Trên con tàu cung điện, bữa tiệc chia tay đang diễn ra sôi nổi; phòng khách đông nghịt, và người ta phải khéo léo mới kiếm được một chỗ ngồi trong phòng chính hoặc trên sân thượng hướng ra boong tàu; những người phụ nữ mặc chiếc váy kiểu Paris, chỉ phù hợp với một mùa duy nhất, vì không có mùa đông, mùa xuân hay mùa thu nào làm gián đoạn mùa hè vĩnh cửu của xứ Nam Kỳ.

nguồn: Louis Roubaud, Viet Nam: La tragédie indo-chinois (Paris: Librarie Vallois, 1931)

https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58052821/f10.item.r=jazz%20indochine

Reading many accounts of colonial Saigon, it sounds like for the French elite life was a continuous dance party. The Perroquet / Parakeet / Con Vẹt at the Continental Hotel was the main hotspot. Its popularity apparently gave way when a steamship visited the port. These vessels had their own dance bands and were an attractive novelty in town. The hullabaloo described here was accented by the fact that the Porthos was about to depart for France and it was a good chance to see friends off before their lost journey.

image source: Images défense

Pro Musica (On Behalf of Music) - Le Velléitaire (1935)

Hier soir, à 18 heures, la société Pro Musica donnait son soixante-dix-huitième concert de musique enregistrée. L'industrie de la confection des disques est arrivée à une telle perfection, et l'emploi du pic-up donne à l'émission une telle puissance en même temps qu'une telle finesse, qu'on croit souvent entendre directement la musique instrumentale ou la voix.

C'est dire qu'on peut passer à Pro Musica, quand on est amateur de musique, des soirées exquises.

Malheureusement, les Hanoïens semblent méconnaitre cette distraction supérieure. Faut-il croire qu'ils préfèrent délibérément les coruscations pauvrement brutales du jazz et les tristes trémoussements du dancing? Encore y a-t-il temps pour tout, et le concert semi-hebdomadaire de Pro-Musica devrait-il, il nous semble, avoir un autre succès. C'est à peine si, hier, trente personnes étaient venues entendre, outre quelques morceaux de choix, dont la jolie Valse triste de Sibelius et un solo de violon admirablement joué par Enesco, de longs fragments de La Vie du Poète, de Georges Charpentier! Et pourtant c'était là régal de choix.

Last night at 6, the Pro Musica Society presented its seventy-eighth concert of recorded music. The record industry has reached such heights of perfection, and the use of amplification gave the show such power and such finesse, that one often thinks that we are hearing the instruments and voices directly.

This means that music lovers can spend exquisite evenings at Pro Musica.

Unfortunately, the people of Hanoi seem unaware of this superior form of entertainment. Are we to believe that they deliberately prefer the crudely simplistic sounds of jazz and the dreary gyrations of the dance hall? Still, there's enough time for everything, and Pro Musica's semi-weekly concerts should, it seems to us, be more successful. Barely thirty people came yesterday to hear, besides a few choice pieces, including the lovely Sad Waltz by Sibelius and an admirably played violin solo by Enescu, long fragments from The Poet's Life by Georges Charpentier! And yet it was a choice treat.

Chiều hôm qua, lúc 6 giờ, Hội Khuyến Nhạc [tức Hội Pro Musica] đã trình bày buổi hòa nhạc thu thanh lần thứ 78. Kỹ nghệ công thu âm đã đến đỉnh cao hoàn hảo, và việc khuếch đại âm thanh đem cho buổi nghe nhạc sự sức mạnh và stinh tế đến mức người ta thường có cảm giác như đang nghe trực tiếp nhạc cụ hoặc giọng hát.

Có nghĩa là những người yêu âm nhạc có thể thưởng thức những buổi tuyệt vời tại Hội Khuyến Nhạc.

Không may là dân Hà Nội dường như không biết đến hình thức giải trí ưu việt này. Liệu chúng ta có nên tin rằng họ cố tình ưa chuộng những âm thanh thô sơ, đơn giản của nhạc jazz và những điệu nhảy buồn tẻ của các vũ trường? Tuy nhiên, mọi thứ đều có thời điểm riêng, và những buổi hòa nhạc hai lần một tuần của Hội Khuyến Nhạc, theo chúng tôi, nên thành công nhiều hơn. Chỉ có độ ba chục người đến nghe trong buổi hôm qua, ngoài một số tác phẩm chọn lọc, bao gồm bản Valse buồn tuyệt đẹp của Sibelius và tác phẩm độc tấu violin xuất sắc của Enescu chơi, còn có những trích đoạn dài từ Đời Thi Sĩ của Georges Charpentier! Mặc dù vậy, đó vẫn là một bữa âm nhạc thú vị rất chọn lọc.

source: La Velléitaire, "Pro Musica" La Volonté Indochinoise 10 octobre 1935

 

Many experts place Western classical music at the pinnacle of musical creation. So why do people persist in listening to tawdry jazz and dance music? Despite the strong endorsement of these record listening parties organized by a group called Pro Musica [on behalf of music], the people of Hanoi, in this case, the European people of Hanoi, are not showing a requisite level of support. Jazz and dance music remain their music of choice.

Here's your 1935 listening party. Enjoy the uplift!

Sibelius's Valse triste has been established as a work within classical music's standard repertoire.

It's not clear what musical work by Georges Enescu the Pro Musica audience heard. Enescu was a composer, conductor and violinist of Rumanian origin, a fascinating musician who should be better known.

 

I don't wish to belittle this work, but La vie du poète by Georges Charpentier has been lost to the sands of time.

Arrivage de disques en Marocain, Algérien, Tunisien et Egyptien (1950)

No 516 - Arrivage de disques en Marocain, Algérien, Tunisien et Egyptien. Dernières nouveautés et Classiques de Jazz aux Arcades Rue Paul Bert Hanoi.

Number 516 - The arrival of Moroccan, Algerian, Tunisians and Egyptian records. The latest releases and jazz classics at Arcades, Rue Part Bert [phố Tràng Tiên], Hanoi.

Số 561 - Đĩa mới từ Marôc, Angiêri, Tuynizi và Ai Cập đến. Các bản phát hành mới nhất và tách phẩm jazz kinh điển tại Arcades, phố Tràng Tiên, Hà Nội.

 

nguồn: L'Entente 28 février 1950

Les Arcades was located at 43 rue Paul Bert, Hanoi. This advertisement shows them selling 78 rpm recordings to troops from the Corps Expedionnaire Française d'Extrême Orient (CEFEO) or French Far East Expeditionary Corps. (or Quân đội viễn chinh Pháp vùng Viễn Đông). These soldiers numbered over 100,000 during the 1st Indochina War. Egypt was not a colony, but it had the strongest record industry in the Arab-speaking world.

I find it to be little understood just how popular jazz was in French Indochina and not only among colonists. Les Arcades also stocked jazz recordings, old and new.

Kiếm nguồn nhạc mới (Seeking A New Music Source) (1949)

Ban Việt Nhạc của Đài Phát Thanh

Tiếng nói Việt Nam

Rất hoan nghênh những bản nhạc VUI TƯƠI hoặc những hành khúc dũng mạnh mà các bạn gửi đến để trình bày.

Chúng tôi thiết tha mong mỏi các nhạc sỹ sáng tác lưu tâm đến loại nhạc này để cùng nhau tìm kiếm một nguồn nhạc mới.

The Việt Music Group of the Radio Station

The Voice of Vietnam

We greatly welcome the happy, cheerful music works or bold marches that you all have sent for presentation.

We sincerely hope that music composers will focus on these kinds of music so that together we can find a new musical source.

nguồn: Việt Nhạc 16 tháng 2 1949

This Voice of Vietnam was the voice of the State of Vietnam / État du Viêt-Nam led by Bảo Đại under French guidance. They funded the radio station as well as the musicians who performed on the broadcasts, most importantly the Ban Việt Nhạc - a group that ranged in size from 8 to 10 musicians who performed in a semi-classical style.

Việt Nhạc was a bi-monthly newspaper that highlight the activities of this group and the radio station. It was compiled and edited by Thẩm Oánh and Vũ Khánh who created most of the content along with Trần Văn Nhơn. The majority of pages were devoted to articles and advocacy pieces written by Thẩm Oánh often using pseudonyms. There were very few issues that did not print not print a song and 85 percent of the songs were written by Thẩm Oánh.

The advertisement presented above dates from the period of the Central Provisional Government of Vietnam / Gouvernement central provisoire du Viêt‑Nam that preceded the State of Vietnam. The songs published in Việt Nhạc were in the "happy," "bold" style advocated here. They sought to create a rousing unifying body work musical works that could compete with the songs of the Việt Minh. They did not succeed at that goal.

The Ban Việt Nhạc did feature these works along with rousing pre-revolutionary Vietnamese songs and a sprinkling of less militant songs from Việt Minh controlled areas (notably songs by Phạm Duy). They also presented a number of romantic songs that are today known as nhạc tiền chiến that I'm sure went down much better with the listening audience. The Ban Việt Nhạc included vocalists and instrumentalists of the highest quality. It's a pity that they were never recorded.